Anatomia
Położenie
Głęboka warstwa tylnej i bocznej części górnego przedramienia. Owija się wokół górnej części kości promieniowej. Między jego warstwami, pod łukiem Frohse, przechodzi gałąź głęboka nerwu promieniowego.
Przyczep początkowy
- Nadkłykieć boczny kości ramiennej
- Więzadło poboczne promieniowe i więzadło obrączkowate kości promieniowej
- Grzebień mięśnia odwracacza kości łokciowej
Przyczep końcowy
- Boczna, tylna i przednia powierzchnia górnej 1/3 trzonu kości promieniowej
Unerwienie
Gałąź głęboka nerwu promieniowego (C5–C6)
Unaczynienie
Tętnica wsteczna promieniowa, tętnica międzykostna wsteczna
Funkcja
Stawy promieniowo-łokciowe
- Koncentrycznie: odwracanie przedramienia (supinacja), najważniejsze przy wyprostowanym łokciu i powolnych ruchach
- Ekscentrycznie: kontrola nawracania przedramienia
- Statycznie: stabilizacja kości promieniowej przy chwycie
Ruch funkcjonalny
- Przekręcanie klucza i klamki
- Wkręcanie śrub śrubokrętem
- Odwracanie dłoni do góry przy wyprostowanym ramieniu
Znaczenie kliniczne
Przez mięsień odwracacz przechodzi gałąź głęboka nerwu promieniowego, dlatego jego napięcie lub zgrubienie łuku Frohse może dawać zespół kanału nerwu promieniowego lub zespół nerwu międzykostnego tylnego.
Typowe objawy obejmują głęboki ból bocznej części przedramienia kilka centymetrów poniżej łokcia, ból przy odwracaniu przedramienia z oporem, a przy ucisku nerwu międzykostnego tylnego osłabienie prostowania palców i kciuka bez zaburzeń czucia.
Ból z tej okolicy często mylony jest z łokciem tenisisty, ale tkliwość jest niżej, nad mięśniem, a nie na nadkłykciu. Przy supinacji z oporem przy zgiętym łokciu przeważa mięsień dwugłowy ramienia, a przy wyprostowanym łokciu odwracacz. Jego antagonistą jest nawrotny obły. W diagnostyce łokcia ocenia się go razem z prostownikiem promieniowym krótkim nadgarstka.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia odwracacza?
Odwraca przedramię dłonią do góry (supinacja), zwłaszcza przy wyprostowanym łokciu.
Jaki nerw przechodzi przez mięsień odwracacz?
Gałąź głęboka nerwu promieniowego, która po wyjściu z mięśnia nazywana jest nerwem międzykostnym tylnym.
Czym różni się zespół kanału nerwu promieniowego od łokcia tenisisty?
W łokciu tenisisty najbardziej boli przyczep na nadkłykciu bocznym. W zespole kanału nerwu promieniowego ból jest niżej, nad mięśniem odwracaczem, i nasila się przy odwracaniu przedramienia z oporem.
Podsumowanie
Mięsień odwracacz odwraca przedramię i otacza gałąź głęboką nerwu promieniowego. W praktyce jest ważny w diagnostyce bólu bocznej części łokcia i przedramienia oraz neuropatii nerwu promieniowego.