Anatomia
Położenie
Boczna strona przedramienia, warstwa powierzchowna. Tworzy boczną granicę dołu łokciowego i wyraźny wał mięśniowy przy zginaniu łokcia z kciukiem skierowanym ku górze. Pod nim biegnie gałąź powierzchowna nerwu promieniowego.
Przyczep początkowy
- Górne 2/3 grzebienia nadkłykciowego bocznego kości ramiennej
- Przegroda międzymięśniowa boczna
Przyczep końcowy
- Podstawa wyrostka rylcowatego kości promieniowej
Unerwienie
Nerw promieniowy (C5–C6)
Unaczynienie
Tętnica wsteczna promieniowa, tętnica promieniowa
Funkcja
Staw łokciowy
- Koncentrycznie: zgięcie przedramienia, najsilniejsze w pozycji pośredniej (kciuk ku górze)
- Ekscentrycznie: kontrola prostowania łokcia przy noszeniu ciężaru
- Statycznie: stabilizacja łokcia przy szybkich ruchach
Stawy promieniowo-łokciowe
- Koncentrycznie: sprowadzanie przedramienia do pozycji pośredniej zarówno z pronacji, jak i z supinacji
Ruch funkcjonalny
- Noszenie wiadra, torby lub kubka w pozycji „kciuk do góry”
- Wbijanie gwoździ młotkiem
- Wiosłowanie i podciąganie chwytem neutralnym
Znaczenie kliniczne
Mięsień ramienno-promieniowy bywa przeciążany przy noszeniu i pracy narzędziami w pozycji kciuka ku górze. Ból bocznej części przedramienia z tego mięśnia łatwo pomylić z łokciem tenisisty, w którym głównym źródłem jest prostownik promieniowy krótki nadgarstka.
Typowe objawy obejmują ból bocznej części przedramienia poniżej łokcia, ból przy noszeniu w chwycie neutralnym i tkliwe punkty spustowe w górnej części mięśnia.
W badaniu neurologicznym mięsień służy do oceny odruchu ramienno-promieniowego (C5–C6). Pod jego ścięgnem przebiega gałąź powierzchowna nerwu promieniowego, której ucisk daje zespół Wartenberga: mrowienie i ból grzbietowej strony kciuka, np. od ciasnego zegarka. Mięsień pracuje razem z ramiennym i dwugłowym ramienia.
Najczęstsze pytania
Kiedy mięsień ramienno-promieniowy pracuje najsilniej?
Przy zginaniu łokcia z przedramieniem w pozycji pośredniej, czyli z kciukiem skierowanym ku górze, np. podczas noszenia kubka.
Jaki nerw unerwia mięsień ramienno-promieniowy?
Nerw promieniowy (C5–C6), mimo że mięsień zgina łokieć.
Czy mięsień ramienno-promieniowy powoduje łokieć tenisisty?
Zwykle nie jest głównym źródłem, ale jego przeciążenie daje ból w podobnej okolicy i bywa mylone z łokciem tenisisty.
Podsumowanie
Mięsień ramienno-promieniowy zgina łokieć w pozycji pośredniej przedramienia. W praktyce ma znaczenie przy bólu bocznej części przedramienia, badaniu odruchów i różnicowaniu łokcia tenisisty.