Anatomia
Położenie
Tylna strona przedramienia, warstwa powierzchowna, łokciowo od prostownika palców. Ścięgno przechodzi w piątym przedziale troczka prostowników, nad stawem promieniowo-łokciowym dalszym.
Przyczep początkowy
- Nadkłykieć boczny kości ramiennej (wspólny przyczep prostowników)
Przyczep końcowy
- Rozcięgno grzbietowe palca małego (razem ze ścięgnem prostownika palców)
Unerwienie
Nerw międzykostny tylny, gałąź głęboka nerwu promieniowego (C7–C8)
Unaczynienie
Tętnica międzykostna tylna
Funkcja
Palec mały
- Koncentrycznie: wyprost palca małego, także niezależnie od pozostałych palców
- Ekscentrycznie: kontrola zgięcia palca małego
Staw promieniowo-nadgarstkowy
- Koncentrycznie: pomocniczo wyprost i odchylenie łokciowe nadgarstka
Ruch funkcjonalny
- Pisanie na klawiaturze i gra na instrumentach
- Otwieranie dłoni przed chwytem
Znaczenie kliniczne
Ścięgno prostownika palca małego biegnie nad głową kości łokciowej. W reumatoidalnym zapaleniu stawów przy niestabilności stawu promieniowo-łokciowego dalszego może trzeć o kość i ulec zerwaniu (zespół Vaughana-Jacksona), zwykle jako pierwsze z prostowników.
Typowe objawy obejmują niemożność wyprostu palca małego, często poprzedzoną obrzękiem grzbietu nadgarstka po stronie łokciowej.
Zerwanie ścięgna w przebiegu RZS wymaga pilnej oceny chirurga ręki, by zapobiec kolejnym zerwaniom. Mięsień zaczyna się na wspólnym przyczepie prostowników, więc może uczestniczyć w łokciu tenisisty. Współpracuje z prostownikiem palców, a obok leży prostownik łokciowy nadgarstka.
Najczęstsze pytania
Dlaczego palec mały można prostować samodzielnie?
Bo oprócz prostownika palców ma własny mięsień, czyli prostownik palca małego.
Co to jest zespół Vaughana-Jacksona?
To kolejne zerwania ścięgien prostowników palców (zaczynając od palca małego) w reumatoidalnym zapaleniu stawów, spowodowane tarciem o zniszczoną głowę kości łokciowej.
Jaki nerw unerwia prostownik palca małego?
Nerw międzykostny tylny, gałąź głęboka nerwu promieniowego (C7–C8).
Podsumowanie
Mięsień prostownik palca małego prostuje palec mały. W praktyce ma znaczenie w reumatoidalnym zapaleniu stawów, urazach ścięgien i bólu łokciowej strony nadgarstka.