Anatomia
Położenie
Tylna strona przedramienia, warstwa powierzchowna. Dzieli się na cztery ścięgna, które na grzbiecie palców tworzą rozcięgna grzbietowe. Ścięgna przechodzą w czwartym przedziale troczka prostowników.
Przyczep początkowy
- Nadkłykieć boczny kości ramiennej (wspólny przyczep prostowników)
- Powięź przedramienia
Przyczep końcowy
- Rozcięgna grzbietowe palców II–V: paliczki środkowe (pasmo środkowe) i paliczki dalsze (pasma boczne)
Unerwienie
Nerw międzykostny tylny, gałąź głęboka nerwu promieniowego (C7–C8)
Unaczynienie
Tętnica międzykostna tylna
Funkcja
Palce II–V
- Koncentrycznie: wyprost palców w stawach śródręczno-paliczkowych; w stawach międzypaliczkowych razem z mięśniami glistowatymi i międzykostnymi
- Ekscentrycznie: kontrola zginania palców przy chwytaniu i puszczaniu
- Statycznie: równoważenie zginaczy palców podczas chwytu
Staw promieniowo-nadgarstkowy
- Koncentrycznie: pomocniczo wyprost nadgarstka
Ruch funkcjonalny
- Otwieranie dłoni i puszczanie przedmiotów
- Pisanie na klawiaturze, gra na instrumentach
- Prostowanie palców przed chwytem
Znaczenie kliniczne
Mięsień prostownik palców zaczyna się na wspólnym przyczepie prostowników, więc uczestniczy w łokciu tenisisty. Typowy jest ból przy prostowaniu palca środkowego z oporem. Urazy jego ścięgien na palcach prowadzą do charakterystycznych deformacji.
Typowe urazy to palec młotkowaty (mallet finger), czyli uszkodzenie przyczepu do paliczka dalszego z opadaniem końca palca, oraz deformacja butonierkowa, czyli uszkodzenie pasma środkowego, z zgięciem stawu międzypaliczkowego bliższego i przeprostem dalszego.
Urazy ścięgien na grzbiecie dłoni, np. przez skaleczenie, wymagają szybkiej oceny chirurgicznej. Po zaopatrzeniu ścięgien kluczowa jest specjalistyczna rehabilitacja ręki. Przeciążenia mięśnia zdarzają się u muzyków i osób dużo piszących. Mięsień pracuje razem z prostownikiem promieniowym krótkim nadgarstka i długim.
Najczęstsze pytania
Co to jest palec młotkowaty?
To uraz przyczepu prostownika do paliczka dalszego. Koniec palca opada i nie da się go samodzielnie wyprostować. Wymaga szybkiego unieruchomienia w szynie.
Czy prostownik palców uczestniczy w łokciu tenisisty?
Tak. Zaczyna się na tym samym przyczepie co prostowniki nadgarstka, a ból przy prostowaniu palca środkowego z oporem to jeden z testów łokcia tenisisty.
Jaki nerw unerwia prostownik palców?
Nerw międzykostny tylny, gałąź głęboka nerwu promieniowego (C7–C8).
Podsumowanie
Mięsień prostownik palców prostuje palce II–V i pomaga prostować nadgarstek. W praktyce ma znaczenie w łokciu tenisisty, urazach ścięgien palców i rehabilitacji ręki.