Anatomia
Położenie
Tylno-boczna strona łokcia, tuż poniżej nadkłykcia bocznego. Leży powierzchownie między nadkłykciem bocznym a wyrostkiem łokciowym i częściowo łączy się z głową przyśrodkową mięśnia trójgłowego ramienia.
Przyczep początkowy
- Tylna powierzchnia nadkłykcia bocznego kości ramiennej
Przyczep końcowy
- Boczna powierzchnia wyrostka łokciowego
- Górna część tylnej powierzchni kości łokciowej
Unerwienie
Nerw promieniowy (C7–C8)
Unaczynienie
Tętnica międzykostna wsteczna, tętnica poboczna środkowa
Funkcja
Staw łokciowy
- Koncentrycznie: pomocniczo wyprost łokcia razem z mięśniem trójgłowym ramienia
- Ekscentrycznie: kontrola zginania łokcia przy podporze
- Statycznie: stabilizacja tylno-bocznej części stawu i napinanie torebki stawowej przy wyproście
Stawy promieniowo-łokciowe
- Statycznie: stabilizacja kości łokciowej podczas nawracania i odwracania przedramienia
Ruch funkcjonalny
- Pompki i podpory na rękach
- Wkręcanie i odkręcanie (stabilizacja łokcia przy rotacji przedramienia)
- Pchanie drzwi i wózka
Znaczenie kliniczne
Mięsień łokciowy jest dynamicznym stabilizatorem tylno-bocznej części łokcia. Jego przeciążenie i tkliwość mogą dawać ból bocznej strony łokcia, który łatwo pomylić z łokciem tenisisty.
Typowe objawy obejmują ból tuż za nadkłykciem bocznym, w kierunku wyrostka łokciowego, ból przy pełnym wyproście łokcia z oporem oraz ból przy podporach i pompkach.
W bólu bocznej strony łokcia warto ocenić osobno przyczep prostownika promieniowego krótkiego nadgarstka, okolicę odwracacza i mięsień łokciowy. Mięsień pracuje razem z mięśniem trójgłowym ramienia, a w chirurgii bywa wykorzystywany jako płat do pokrycia ubytków w okolicy łokcia.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia łokciowego?
Wspomaga prostowanie łokcia i stabilizuje staw, zwłaszcza podczas obracania przedramienia.
Czy mięsień łokciowy może dawać ból jak łokieć tenisisty?
Tak. Leży tuż obok nadkłykcia bocznego, dlatego jego przeciążenie daje ból w podobnym miejscu. Różni się lokalizacją tkliwości: bardziej z tyłu, w stronę wyrostka łokciowego.
Jaki nerw unerwia mięsień łokciowy?
Nerw promieniowy (C7–C8).
Podsumowanie
Mięsień łokciowy wspomaga wyprost łokcia i stabilizuje jego tylno-boczną część. W praktyce ma znaczenie w diagnostyce różnicowej bólu bocznej strony łokcia.