Anatomia
Położenie
Przednia ściana klatki piersiowej, pod mięśniem piersiowym większym. Pod nim przechodzą splot ramienny oraz tętnica i żyła pachowa.
Przyczep początkowy
- Zewnętrzne powierzchnie żeber III–V w pobliżu chrząstek żebrowych
Przyczep końcowy
- Wyrostek kruczy łopatki
Unerwienie
Nerw piersiowy przyśrodkowy i boczny (C6–Th1)
Unaczynienie
Gałąź piersiowa tętnicy piersiowo-barkowej, tętnica piersiowa boczna
Funkcja
Łopatka
- Koncentrycznie: przechylenie łopatki do przodu, jej obniżenie, wysunięcie i rotacja dolna
- Ekscentrycznie: kontrola tylnego pochylenia i rotacji górnej łopatki przy unoszeniu ręki
- Statycznie: stabilizacja łopatki przy podporze na rękach
Klatka piersiowa
- Przy ustalonej łopatce: unoszenie żeber III–V, pomocniczy mięsień wdechowy
Ruch funkcjonalny
- Sięganie do przodu i w dół
- Odpychanie się rękami w podporze
- Głęboki, wysiłkowy wdech
Znaczenie kliniczne
Skrócony mięsień piersiowy mniejszy utrzymuje łopatkę w przechyleniu do przodu i ogranicza jej tylne pochylenie i rotację górną przy unoszeniu ręki. Sprzyja to konfliktowi podbarkowemu i dyskinezie łopatki. Mięsień może też uciskać splot ramienny i naczynia pachowe w tzw. zespole mięśnia piersiowego mniejszego, jednej z postaci zespołu górnego otworu klatki piersiowej.
Typowe objawy obejmują barki wysunięte do przodu, tkliwość poniżej wyrostka kruczego, ból przedniej części barku oraz drętwienie ręki przy pracy z rękami w górze.
Długość mięśnia ocenia się m.in. w leżeniu tyłem, mierząc odległość tylnej krawędzi wyrostka barkowego od stołu. Mięsień ocenia się razem z piersiowym większym, zębatym przednim i czworobocznym, które ustawiają łopatkę po przeciwnej stronie.
Najczęstsze pytania
Gdzie przyczepia się mięsień piersiowy mniejszy?
Zaczyna się na żebrach III–V, a kończy na wyrostku kruczym łopatki.
Czy mięsień piersiowy mniejszy może powodować drętwienie ręki?
Może. Pod mięśniem przechodzą splot ramienny i naczynia pachowe, które mogą być uciskane przy jego skróceniu, zwłaszcza przy pracy z rękami nad głową.
Jak skrócony mięsień piersiowy mniejszy wpływa na bark?
Pochyla łopatkę do przodu i ogranicza jej ruch przy unoszeniu ręki, co sprzyja konfliktowi podbarkowemu i bólowi barku.
Podsumowanie
Mięsień piersiowy mniejszy ustawia łopatkę do przodu i w dół. W praktyce fizjoterapeuty jest ważny przy wadach postawy z protrakcją barków, konflikcie podbarkowym i uciskowych objawach w obrębie ręki.