Anatomia
Położenie
Zewnętrzna warstwa mięśni w przestrzeniach międzyżebrowych, od guzków żeber z tyłu do połączeń żeber z chrząstkami z przodu. Ich włókna biegną skośnie w dół i do przodu.
Przyczep początkowy
- Dolny brzeg żebra leżącego wyżej
Przyczep końcowy
- Górny brzeg żebra leżącego niżej
Unerwienie
Nerwy międzyżebrowe (Th1–Th11)
Unaczynienie
Tętnice międzyżebrowe tylne i przednie
Funkcja
Klatka piersiowa
- Koncentrycznie: unoszenie żeber podczas wdechu i zwiększanie wymiarów klatki piersiowej
- Ekscentrycznie: kontrola opadania żeber przy wydechu
- Statycznie: usztywnienie przestrzeni międzyżebrowych, aby nie zapadały się przy wdechu
Tułów
- Koncentrycznie: pomocniczo rotacja tułowia (razem z międzyżebrowymi wewnętrznymi strony przeciwnej)
Ruch funkcjonalny
- Oddychanie, zwłaszcza głęboki wdech przy wysiłku
- Rotacje tułowia: rzuty, uderzenia, wiosłowanie
- Śpiew, gra na instrumentach dętych
Znaczenie kliniczne
Mięśnie międzyżebrowe zewnętrzne współpracują z przeponą podczas wdechu. Po złamaniu lub stłuczeniu żeber, operacjach klatki piersiowej i przy bólu ograniczają ruchomość klatki piersiowej, co sprzyja płytkiemu oddechowi. Mogą też ulec naciągnięciu, np. przy kaszlu, rotacjach w golfie, tenisie i wioślarstwie.
Typowe objawy obejmują ostry ból między żebrami przy głębokim wdechu, kaszlu i kichaniu, ból przy rotacji tułowia oraz miejscową tkliwość w przestrzeni międzyżebrowej.
Ból klatki piersiowej zawsze wymaga wykluczenia przyczyn kardiologicznych i płucnych. Ból wzdłuż przestrzeni międzyżebrowej może też wynikać z neuralgii międzyżebrowej lub półpaśca. W fizjoterapii oddechowej stosuje się ćwiczenia rozszerzania klatki piersiowej i mobilizację żeber. Antagonistami przy oddychaniu są mięśnie wydechowe, np. poprzeczny brzucha, a przy rotacji tułowia mięśnie współpracują ze skośnym zewnętrznym brzucha.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśni międzyżebrowych zewnętrznych?
Unoszą żebra podczas wdechu i stabilizują przestrzenie między żebrami. Pomagają też w rotacji tułowia.
Czym różnią się międzyżebrowe zewnętrzne od wewnętrznych?
Zewnętrzne mają włókna biegnące w dół i do przodu i działają głównie przy wdechu. Wewnętrzne mają włókna biegnące prostopadle do nich i pomagają przy wydechu wymuszonym.
Jaki nerw unerwia mięśnie międzyżebrowe zewnętrzne?
Nerwy międzyżebrowe (Th1–Th11).
Podsumowanie
Mięśnie międzyżebrowe zewnętrzne unoszą żebra przy wdechu i stabilizują klatkę piersiową. W praktyce mają znaczenie po urazach żeber, w bólu międzyżebrowym i w fizjoterapii oddechowej.