Anatomia
Położenie
Boczna i przednia ściana brzucha, warstwa powierzchowna. Włókna biegną skośnie w dół i do przodu, jak ręce włożone do kieszeni. W dolnej części przechodzi w rozcięgno, którego brzeg tworzy więzadło pachwinowe.
Przyczep początkowy
- Zewnętrzne powierzchnie żeber V–XII
Przyczep końcowy
- Kresa biała (przez rozcięgno)
- Guzek łonowy i więzadło pachwinowe
- Przednia połowa wargi zewnętrznej grzebienia biodrowego
Unerwienie
Nerwy międzyżebrowe Th7–Th11 i nerw podżebrowy (Th12)
Unaczynienie
Tętnice międzyżebrowe tylne dolne, tętnica nabrzuszna dolna, tętnica okalająca biodro głęboka
Funkcja
Tułów
- Koncentrycznie (jednostronnie): zgięcie boczne tułowia w tę samą stronę i rotacja tułowia w stronę przeciwną
- Koncentrycznie (obustronnie): zgięcie tułowia i tyłopochylenie miednicy
- Ekscentrycznie: kontrola rotacji i zgięcia bocznego, np. przy zamachu
- Statycznie: przeciwdziałanie rotacji i bocznemu zgięciu tułowia
Oddychanie i ciśnienie śródbrzuszne
- Koncentrycznie: wydech wymuszony, kaszel, kichanie
- Statycznie: zwiększanie ciśnienia śródbrzusznego
Ruch funkcjonalny
- Rzut, zamach rakietą, cios
- Obracanie się w łóżku i wstawanie przez bok
- Noszenie ciężaru w jednej ręce
Znaczenie kliniczne
Rozcięgno mięśnia skośnego zewnętrznego tworzy więzadło pachwinowe i pierścień pachwinowy powierzchowny, dlatego ma znaczenie w przepuklinach pachwinowych. U sportowców dyscyplin rotacyjnych dochodzi do naderwań bocznej ściany brzucha przy rzucie i zamachu.
Typowe objawy obejmują ból boczny brzucha przy rotacji i kaszlu, ból przy rzucie lub zamachu oraz uwypuklenie w pachwinie przy przepuklinie, które wymaga oceny lekarskiej.
Mięśnie skośne zewnętrzny i wewnętrzny przeciwnych stron działają razem przy rotacji tułowia, tworząc skośne łańcuchy mięśniowe. W rehabilitacji trenuje się je z mięśniem poprzecznym brzucha i prostym brzucha, m.in. w ćwiczeniach przeciw rotacji.
Najczęstsze pytania
W którą stronę obraca tułów mięsień skośny zewnętrzny brzucha?
W stronę przeciwną. Prawy mięsień skośny zewnętrzny obraca tułów w lewo, współpracując z lewym skośnym wewnętrznym.
Jaki związek ma mięsień skośny zewnętrzny z przepukliną pachwinową?
Jego rozcięgno tworzy więzadło pachwinowe i pierścień pachwinowy powierzchowny, czyli ścianę kanału pachwinowego, przez który przechodzą przepukliny pachwinowe.
Jaki nerw unerwia mięsień skośny zewnętrzny brzucha?
Nerwy międzyżebrowe Th7–Th11 i nerw podżebrowy (Th12).
Podsumowanie
Mięsień skośny zewnętrzny brzucha obraca i zgina tułów oraz stabilizuje go przy ruchach rotacyjnych. W praktyce ma znaczenie w sportach rotacyjnych, stabilizacji tułowia i problemach okolicy pachwiny.