Anatomia
Położenie
Warstwa powierzchowna przedniej ściany klatki piersiowej. Tworzy przednią ścianę dołu pachowego. Pod nim leży mięsień piersiowy mniejszy. Od mięśnia naramiennego oddziela go bruzda naramienno-piersiowa.
Przyczepy początkowe
Część obojczykowa
- Przyśrodkowa połowa obojczyka
Część mostkowo-żebrowa
- Przednia powierzchnia mostka
- Chrząstki żeber I–VI
Część brzuszna
- Przednia blaszka pochewki mięśnia prostego brzucha
Przyczep końcowy
- Grzebień guzka większego kości ramiennej
Unerwienie
Nerw piersiowy przyśrodkowy i boczny (C5–Th1)
Unaczynienie
Gałąź piersiowa tętnicy piersiowo-barkowej, gałęzie przeszywające tętnicy piersiowej wewnętrznej
Funkcja
Staw ramienny
- Koncentrycznie: przywodzenie i rotacja wewnętrzna ramienia; część obojczykowa zgina ramię, część mostkowo-żebrowa prostuje je z pozycji zgięcia
- Ekscentrycznie: kontrola odwiedzenia horyzontalnego, np. przy opuszczaniu ciężaru w wyciskaniu
- Statycznie: stabilizacja przednia stawu ramiennego
Klatka piersiowa
- Przy ustalonej kończynie: pomocniczy mięsień wdechowy, unosi żebra
Ruch funkcjonalny
- Pchanie, wyciskanie, odpychanie się rękami
- Obejmowanie i przyciąganie przedmiotów do tułowia
- Wspinanie się i podciąganie
Znaczenie kliniczne
Skrócenie mięśnia piersiowego większego sprzyja wysunięciu barków do przodu (protrakcji) i rotacji wewnętrznej ramion, typowym dla zespołu górnej skrzyżowanej postawy (Upper Crossed Syndrome). Ogranicza też odwiedzenie horyzontalne i rotację zewnętrzną.
Typowe objawy obejmują uczucie napięcia z przodu klatki piersiowej, ograniczenie ruchu ręki do tyłu i nad głowę oraz ból z punktów spustowych promieniujący do przedniej części barku i klatki piersiowej.
Przy dużym obciążeniu ekscentrycznym, np. w wyciskaniu leżąc, może dojść do zerwania przyczepu do kości ramiennej, z nagłym bólem, siniakiem i zmianą obrysu fałdu pachowego. Ból w przedniej części klatki piersiowej zawsze wymaga różnicowania z przyczynami kardiologicznymi przed uznaniem go za mięśniowy.
Podsumowanie
Mięsień piersiowy większy jest głównym przywodzicielem i rotatorem wewnętrznym ramienia. W praktyce fizjoterapeuty liczy się przede wszystkim jego wpływ na postawę: skrócony ciągnie barki do przodu, zaburza pracę łopatki i ogranicza ruchy nad głową.