Anatomia
Położenie
Pod obojczykiem, między obojczykiem a I żebrem, głęboko pod mięśniem piersiowym większym. Leży nad naczyniami podobojczykowymi i splotem ramiennym, w przestrzeni żebrowo-obojczykowej.
Przyczep początkowy
- Połączenie I żebra z jego chrząstką żebrową
Przyczep końcowy
- Bruzda mięśnia podobojczykowego na dolnej powierzchni środkowej 1/3 obojczyka
Unerwienie
Nerw podobojczykowy (C5–C6)
Unaczynienie
Gałąź obojczykowa tętnicy piersiowo-barkowej, tętnica nadłopatkowa
Funkcja
Obręcz barkowa
- Koncentrycznie: obniżanie i przesuwanie obojczyka do przodu
- Statycznie: stabilizacja obojczyka i dociskanie go do mostka w stawie mostkowo-obojczykowym, zwłaszcza przy ruchach ramienia
Ruch funkcjonalny
- Stabilizacja obręczy barkowej przy pchaniu i dźwiganiu
- Ruchy ramienia nad głową
- Podpieranie się na rękach
Znaczenie kliniczne
Mięsień podobojczykowy leży w przestrzeni żebrowo-obojczykowej, przez którą przechodzą naczynia podobojczykowe i splot ramienny. Jego przerost lub napięcie może zwężać tę przestrzeń i uczestniczyć w zespole górnego otworu klatki piersiowej (TOS), w jego postaci żebrowo-obojczykowej. Przy złamaniu obojczyka mięsień częściowo chroni leżące pod nim naczynia i nerwy.
Typowe objawy obejmują mrowienie i drętwienie ręki przy cofaniu i obniżaniu barków (np. przy noszeniu plecaka), uczucie ciężkości ręki, ból pod obojczykiem oraz nasilenie objawów przy uniesieniu rąk nad głowę.
Postać żebrowo-obojczykową TOS ocenia się m.in. testem żebrowo-obojczykowym (cofnięcie i obniżenie barków). W terapii pracuje się nad postawą obręczy barkowej, oddychaniem i ruchomością I żebra. Mięsień współpracuje z piersiowym mniejszym, który zwęża inną przestrzeń w przebiegu TOS. Powyżej I żebra splot ramienny przechodzi między pochyłym przednim i środkowym. Mięsień przykrywa piersiowy większy.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia podobojczykowego?
Obniża obojczyk i stabilizuje go w stawie mostkowo-obojczykowym podczas ruchów ramienia.
Czy mięsień podobojczykowy może uciskać nerwy?
Może uczestniczyć w zwężeniu przestrzeni między obojczykiem a I żebrem, przez którą biegną splot ramienny i naczynia podobojczykowe. Tak powstaje postać żebrowo-obojczykowa zespołu górnego otworu klatki piersiowej.
Jaki nerw unerwia mięsień podobojczykowy?
Nerw podobojczykowy (C5–C6).
Podsumowanie
Mięsień podobojczykowy obniża i stabilizuje obojczyk. W praktyce ma znaczenie w zespole górnego otworu klatki piersiowej i po złamaniach obojczyka.