Anatomia
Położenie
Boczna część szyi, za mięśniem pochyłym przednim. Między tymi dwoma mięśniami leży szczelina tylna, przez którą przechodzą splot ramienny i tętnica podobojczykowa. Przez sam mięsień przebiegają nerw grzbietowy łopatki i korzenie nerwu piersiowego długiego.
Przyczep początkowy
- Guzki tylne wyrostków poprzecznych kręgów C2–C7
Przyczep końcowy
- Górna powierzchnia żebra I, za bruzdą tętnicy podobojczykowej
Unerwienie
Gałęzie przednie nerwów rdzeniowych C3–C8
Unaczynienie
Tętnica szyjna wstępująca, gałęzie tętnicy poprzecznej szyi
Funkcja
Odcinek szyjny
- Koncentrycznie (jednostronnie): zgięcie boczne szyi w tę samą stronę
- Ekscentrycznie: kontrola zgięcia bocznego w stronę przeciwną
- Statycznie: stabilizacja boczna odcinka szyjnego
Oddychanie
- Przy ustalonym kręgosłupie: unoszenie żebra I podczas wdechu, zwłaszcza wysiłkowego
Ruch funkcjonalny
- Utrzymanie głowy przy noszeniu ciężaru na jednym ramieniu
- Przechylanie głowy na bok
- Głęboki wdech przy wysiłku
Znaczenie kliniczne
Mięsień pochyły środkowy współtworzy szczelinę mięśni pochyłych, dlatego uczestniczy w zespole górnego otworu klatki piersiowej (Thoracic Outlet Syndrome – TOS) z uciskiem splotu ramiennego. Przez mięsień przechodzą też nerw grzbietowy łopatki i nerw piersiowy długi.
Typowe objawy obejmują ból boczny szyi promieniujący do ramienia i ręki, drętwienie ręki, ból wzdłuż przyśrodkowego brzegu łopatki (przy podrażnieniu nerwu grzbietowego łopatki) oraz rzadziej odstawanie łopatki przy podrażnieniu nerwu piersiowego długiego.
Napięcie mięśni pochyłych rośnie przy oddychaniu torem szczytowym, przewlekłym stresie i postawie z wysuniętą głową. Ból rzutowany z punktów spustowych trzeba różnicować z radikulopatią szyjną. W terapii mięsień ocenia się razem z mięśniem pochyłym przednim, zębatym przednim i przeponą.
Najczęstsze pytania
Gdzie przyczepia się mięsień pochyły środkowy?
Zaczyna się na guzkach tylnych wyrostków poprzecznych kręgów C2–C7, a kończy na górnej powierzchni żebra I.
Jakie nerwy przechodzą przez mięsień pochyły środkowy?
Nerw grzbietowy łopatki oraz korzenie nerwu piersiowego długiego. Za mięśniem, w szczelinie mięśni pochyłych, przebiega splot ramienny.
Czy mięsień pochyły środkowy może powodować ból łopatki?
Tak. Napięty mięsień może podrażniać nerw grzbietowy łopatki i dawać ból wzdłuż jej przyśrodkowego brzegu.
Podsumowanie
Mięsień pochyły środkowy zgina bocznie szyję i pomaga we wdechu. Ze względu na bliskość splotu ramiennego i nerwów łopatki ma duże znaczenie przy bólu szyi promieniującym do ręki, bólu łopatki i zespole górnego otworu klatki piersiowej.