Anatomia
Położenie
Najgłębsza warstwa tylnej strony dalszej części przedramienia. Ścięgno biegnie w czwartym przedziale troczka prostowników razem z prostownikiem palców i leży po jego łokciowej stronie na palcu wskazującym.
Przyczep początkowy
- Tylna powierzchnia dalszej części kości łokciowej
- Błona międzykostna przedramienia
Przyczep końcowy
- Rozcięgno grzbietowe palca wskazującego (razem ze ścięgnem prostownika palców)
Unerwienie
Nerw międzykostny tylny, gałąź głęboka nerwu promieniowego (C7–C8)
Unaczynienie
Tętnica międzykostna tylna
Funkcja
Palec wskazujący
- Koncentrycznie: wyprost palca wskazującego, także niezależnie od pozostałych palców
- Ekscentrycznie: kontrola zginania palca wskazującego
- Statycznie: utrzymanie wyprostu palca podczas precyzyjnych czynności
Staw promieniowo-nadgarstkowy
- Koncentrycznie: pomocniczo wyprost nadgarstka
Ruch funkcjonalny
- Wskazywanie palcem
- Pisanie na klawiaturze i ekranie dotykowym
- Gra na instrumentach
Znaczenie kliniczne
Prostownik wskaziciela ma własne ścięgno, więc jego przeniesienie nie osłabia istotnie wyprostu palca wskazującego, który nadal prostuje prostownik palców. Dlatego jest jednym z najczęściej używanych przeszczepów ścięgnistych w chirurgii ręki, np. przy rekonstrukcji zerwanego prostownika długiego kciuka.
Po takim zabiegu ważna jest reedukacja ruchowa: pacjent uczy się prostować kciuk, myśląc o ruchu palca wskazującego. Mięsień uczestniczy też w przeciążeniach grzbietu nadgarstka u osób dużo piszących na klawiaturze.
Na grzbiecie nadgarstka w czwartym przedziale troczka prostowników może pojawić się zapalenie pochewek ścięgien prostowników albo torbiel galaretowata. Osłabienie niezależnego wyprostu wskaziciela razem z innymi prostownikami palców i kciuka, przy zachowanym czuciu, sugeruje zespół nerwu międzykostnego tylnego (zob. odwracacz).
Najczęstsze pytania
Dlaczego można prostować palec wskazujący niezależnie od innych?
Bo oprócz wspólnego prostownika palców ma własny mięsień, czyli prostownik wskaziciela.
Czy przeniesienie ścięgna prostownika wskaziciela osłabia palec?
Zwykle nie w istotnym stopniu. Palec wskazujący nadal prostuje prostownik palców.
Jaki nerw unerwia prostownik wskaziciela?
Nerw międzykostny tylny, gałąź głęboka nerwu promieniowego (C7–C8).
Podsumowanie
Mięsień prostownik wskaziciela umożliwia niezależny wyprost palca wskazującego. W praktyce ma znaczenie jako przeszczep ścięgnisty w chirurgii ręki i w diagnostyce uszkodzeń nerwu międzykostnego tylnego.