Anatomia
Położenie
Górna część przedniej powierzchni przedramienia, warstwa powierzchowna. Tworzy przyśrodkową granicę dołu łokciowego. Między jego głową ramienną a łokciową przechodzi nerw pośrodkowy.
Przyczepy początkowe
Głowa ramienna
- Nadkłykieć przyśrodkowy kości ramiennej (wspólny przyczep zginaczy)
Głowa łokciowa
- Wyrostek dziobiasty kości łokciowej
Przyczep końcowy
- Środkowa część bocznej powierzchni trzonu kości promieniowej
Unerwienie
Nerw pośrodkowy (C6–C7)
Unaczynienie
Gałęzie tętnicy łokciowej i promieniowej
Funkcja
Stawy promieniowo-łokciowe
- Koncentrycznie: nawracanie przedramienia (pronacja), szczególnie szybkie i z oporem
- Ekscentrycznie: kontrola odwracania przedramienia
- Statycznie: stabilizacja przedramienia przy chwycie
Staw łokciowy
- Koncentrycznie: słabe zgięcie przedramienia
Ruch funkcjonalny
- Odkręcanie słoika, przekręcanie klucza
- Pisanie na klawiaturze, praca myszą
- Rzuty i uderzenia w sporcie
Znaczenie kliniczne
Między głowami mięśnia nawrotnego obłego przechodzi nerw pośrodkowy, dlatego jego napięcie lub przerost może dawać zespół mięśnia nawrotnego obłego (Pronator Syndrome). Objawy przypominają zespół cieśni nadgarstka, ale różnią się lokalizacją ucisku.
Typowe objawy obejmują ból przedniej części przedramienia nasilany powtarzaną pronacją, mrowienie kciuka, palca wskazującego i środkowego, zwykle bez nasilenia w nocy, oraz zaburzenia czucia na kłębie kciuka, których nie ma w cieśni nadgarstka.
Mięsień przyczepia się do wspólnego przyczepu zginaczy, więc uczestniczy też w łokciu golfisty (przyśrodkowa entezopatia łokcia), razem ze zginaczem promieniowym nadgarstka. Przeciążenie pojawia się u sportowców rzucających, golfistów i przy pracy narzędziami. Antagonistą jest mięsień odwracacz.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia nawrotnego obłego?
Nawraca przedramię, czyli obraca dłoń w dół, i słabo zgina łokieć.
Czym różni się zespół mięśnia nawrotnego obłego od cieśni nadgarstka?
W obu uciśnięty jest nerw pośrodkowy, ale w zespole mięśnia nawrotnego obłego ucisk jest przy łokciu: objawy zwykle nie nasilają się w nocy, a zaburzenia czucia obejmują też kłąb kciuka.
Jaki nerw unerwia mięsień nawrotny obły?
Nerw pośrodkowy (C6–C7).
Podsumowanie
Mięsień nawrotny obły to główny pronator przedramienia. W praktyce ma znaczenie przy ucisku nerwu pośrodkowego w okolicy łokcia, łokciu golfisty i przeciążeniach przy pracy rękami.