Anatomia
Położenie
Najgłębsza warstwa przedniej strony przedramienia, na kości łokciowej i błonie międzykostnej. Jego ścięgna przechodzą przez kanał nadgarstka, a w dłoni zaczynają się od nich mięśnie glistowate.
Przyczep początkowy
- Przednia i przyśrodkowa powierzchnia górnych 3/4 kości łokciowej
- Błona międzykostna przedramienia
Przyczep końcowy
- Podstawy paliczków dalszych palców II–V (strona dłoniowa)
Unerwienie
Część boczna (palce II–III): nerw międzykostny przedni z nerwu pośrodkowego; część przyśrodkowa (palce IV–V): nerw łokciowy (C8–Th1)
Unaczynienie
Tętnica międzykostna przednia, tętnica łokciowa
Funkcja
Palce II–V
- Koncentrycznie: zgięcie w stawach międzypaliczkowych dalszych, następnie bliższych i śródręczno-paliczkowych
- Ekscentrycznie: kontrola prostowania palców
- Statycznie: utrzymanie chwytu precyzyjnego i hakowego
Staw promieniowo-nadgarstkowy
- Koncentrycznie: pomocniczo zgięcie nadgarstka
Ruch funkcjonalny
- Chwyt hakowy: noszenie wiader, zwis na drążku, wspinaczka
- Precyzyjny chwyt opuszkami
- Pisanie i trzymanie długopisu
Znaczenie kliniczne
Zginacz głęboki palców to jedyny mięsień zginający staw międzypaliczkowy dalszy. Gwałtowny wyprost zgiętego palca, np. przy chwytaniu koszulki przeciwnika, może oderwać jego ścięgno od paliczka dalszego. To uraz jersey finger, najczęściej palca serdecznego. Mięsień ma podwójne unerwienie, dlatego jego osłabienie pomaga lokalizować uszkodzenie nerwu pośrodkowego lub łokciowego.
Typowe objawy obejmują brak zgięcia końca palca po urazie, ból i obrzęk po dłoniowej stronie palca, a przy uszkodzeniu nerwu międzykostnego przedniego niemożność zrobienia znaku „OK” (kółko kciukiem i wskazicielem).
Uraz jersey finger wymaga szybkiej konsultacji chirurgicznej, bo leczenie operacyjne najlepiej przeprowadzić wcześnie. Siłę mięśnia ocenia się testem zginacza głębokiego: terapeuta stabilizuje paliczek środkowy, a pacjent zgina sam koniec palca. Ścięgna przechodzą przez kanał nadgarstka razem ze zginaczem powierzchownym palców i zginaczem długim kciuka. Antagonistą jest prostownik palców.
Najczęstsze pytania
Co to jest jersey finger?
To oderwanie ścięgna zginacza głębokiego palców od paliczka dalszego. Pacjent nie może zgiąć końca palca. Najczęściej dotyczy palca serdecznego u zawodników sportów kontaktowych.
Dlaczego zginacz głęboki palców ma dwa nerwy?
Część dla palców II i III unerwia nerw międzykostny przedni (z nerwu pośrodkowego), a część dla palców IV i V nerw łokciowy. Dlatego osłabienie tylko części palców wskazuje, który nerw jest uszkodzony.
Jak sprawdzić zginacz głęboki palców?
Ustabilizuj paliczek środkowy badanego palca i poproś pacjenta o zgięcie samego końca palca. Brak ruchu wskazuje na uszkodzenie ścięgna lub nerwu.
Podsumowanie
Mięsień zginacz głęboki palców jako jedyny zgina końcowe paliczki palców II–V. W praktyce ma znaczenie w urazach ścięgien zginaczy, jersey finger i diagnostyce neuropatii nerwu pośrodkowego i łokciowego.