Anatomia
Położenie
Najgłębsza warstwa przedniej strony dalszej części przedramienia, tuż nad nadgarstkiem. Leży bezpośrednio na kości promieniowej i łokciowej, pod ścięgnami zginaczy.
Przyczep początkowy
- Przednia powierzchnia dalszej 1/4 kości łokciowej
Przyczep końcowy
- Przednia powierzchnia dalszej 1/4 kości promieniowej
Unerwienie
Nerw międzykostny przedni z nerwu pośrodkowego (C7–C8)
Unaczynienie
Tętnica międzykostna przednia
Funkcja
Stawy promieniowo-łokciowe
- Koncentrycznie: nawracanie przedramienia (pronacja) we wszystkich pozycjach łokcia; główny nawracacz
- Ekscentrycznie: kontrola odwracania przedramienia
- Statycznie: dociskanie kości promieniowej do łokciowej i stabilizacja stawu promieniowo-łokciowego dalszego
Ruch funkcjonalny
- Obracanie dłoni w dół: pisanie na klawiaturze, odkręcanie
- Nalewanie z dzbanka
- Podpieranie się na dłoni
Znaczenie kliniczne
Mięsień nawrotny czworoboczny leży bezpośrednio na dalszej nasadzie kości promieniowej. Przy złamaniu dalszego końca kości promieniowej zespalanym płytką dłoniową chirurg przechodzi przez ten mięsień, co może osłabiać nawracanie po zabiegu. Mięsień ma też znaczenie dla stabilności stawu promieniowo-łokciowego dalszego.
W zespole nerwu międzykostnego przedniego jego siłę ocenia się, badając nawracanie przy maksymalnie zgiętym łokciu. Ta pozycja wyłącza nawrotny obły. Osłabienie pronacji w tej pozycji wskazuje na uszkodzenie nerwu.
Po unieruchomieniu nadgarstka i przedramienia często utrzymuje się ograniczenie rotacji. W rehabilitacji odzyskuje się ruchomość nawracania i odwracania, a potem siłę. Mięsień współpracuje z nawrotnym obłym, a jego antagonistami są odwracacz i mięsień dwugłowy ramienia. Nad nim przebiegają ścięgna zginacza długiego kciuka i zginacza głębokiego palców.
Najczęstsze pytania
Który mięsień jest głównym nawracaczem przedramienia?
Mięsień nawrotny czworoboczny. Działa w każdej pozycji łokcia, a nawrotny obły pomaga przy szybkich i silnych ruchach.
Jak sprawdzić mięsień nawrotny czworoboczny?
Zegnij maksymalnie łokieć pacjenta i poproś o nawracanie przedramienia z oporem. W tej pozycji nawrotny obły jest słabszy, więc wynik zależy głównie od nawrotnego czworobocznego.
Jaki nerw unerwia mięsień nawrotny czworoboczny?
Nerw międzykostny przedni, gałąź nerwu pośrodkowego (C7–C8).
Podsumowanie
Mięsień nawrotny czworoboczny jest głównym nawracaczem przedramienia i stabilizuje staw promieniowo-łokciowy dalszy. W praktyce ma znaczenie po złamaniach dalszego końca kości promieniowej i w neuropatii nerwu międzykostnego przedniego.