Anatomia
Położenie
Dłoń, w przestrzeni między IV a V kością śródręcza, po promieniowej stronie V kości śródręcza. Mięsień jednopierzasty.
Przyczep początkowy
- Promieniowa strona V kości śródręcza
Przyczep końcowy
- Promieniowa strona podstawy paliczka bliższego palca małego i jego rozcięgno grzbietowe
Unerwienie
Gałąź głęboka nerwu łokciowego (C8–Th1)
Unaczynienie
Łuk dłoniowy głęboki, tętnice dłoniowe śródręcza
Funkcja
Palec mały
- Koncentrycznie: przywodzenie palca małego do palca serdecznego; zgięcie stawu śródręczno-paliczkowego i wyprost międzypaliczkowych
- Statycznie: utrzymanie palca małego przy pozostałych
Ruch funkcjonalny
- Wkładanie ręki do kieszeni (palec mały nie odstaje)
- Chwyt i pisanie na klawiaturze
Znaczenie kliniczne
Przy niedowładzie mięśnia międzykostnego dłoniowego III palec mały pozostaje odwiedziony i nie da się go przywieść do palca serdecznego – to objaw Wartenberga, częsty wczesny objaw uszkodzenia nerwu łokciowego. Przewagę ma wtedy prostownik palca małego ciągnący palec na zewnątrz.
Typowe objawy obejmują zahaczanie palcem małym przy wkładaniu ręki do kieszeni, odstający palec mały oraz drętwienie palca małego i połowy serdecznego.
Objaw Wartenberga ocenia się przy wyprostowanych palcach. Neuropatię łokciową potwierdza się badaniem przewodnictwa nerwowego. Ciągnięcie palca na zewnątrz zapewnia prostownik palca małego, a przeciwnie działa odwodziciel palca małego ręki. Pozostałe dłoniowe: I i II.
Najczęstsze pytania
Co to jest objaw Wartenberga?
To niemożność przywiedzenia palca małego do palca serdecznego, przez co palec mały odstaje. Wskazuje na uszkodzenie nerwu łokciowego.
Dlaczego palec mały odstaje przy uszkodzeniu nerwu łokciowego?
Bo słabnie mięsień międzykostny dłoniowy III, który go przywodzi, a prostownik palca małego (nerw promieniowy) nadal ciągnie go na zewnątrz.
Jaki nerw unerwia mięsień międzykostny dłoniowy III?
Gałąź głęboka nerwu łokciowego (C8–Th1).
Podsumowanie
Mięsień międzykostny dłoniowy III przywodzi palec mały. W praktyce jest kluczowy w rozpoznawaniu objawu Wartenberga i neuropatii nerwu łokciowego.