Anatomia
Położenie
Dłoń, między ścięgnami zginacza głębokiego dla palca serdecznego i małego. Mięsień dwupierzasty.
Przyczep początkowy
- Przylegające strony ścięgien zginacza głębokiego palców dla palca serdecznego i małego
Przyczep końcowy
- Promieniowa strona rozcięgna grzbietowego palca małego
Unerwienie
Gałąź głęboka nerwu łokciowego (C8–Th1)
Unaczynienie
Łuk dłoniowy głęboki i powierzchowny
Funkcja
Palec mały
- Koncentrycznie: zgięcie w stawie śródręczno-paliczkowym i wyprost stawów międzypaliczkowych
- Czucie głębokie: kontrola ułożenia palca małego
Ruch funkcjonalny
- Chwyt siłowy (zamknięcie pięści)
- Utrzymanie palca małego w osi przy chwycie
Znaczenie kliniczne
Przy uszkodzeniu nerwu łokciowego słabną glistowate III–IV, co daje rękę szponiastą palców IV i V: przeprost w stawach śródręczno-paliczkowych i zgięcie w międzypaliczkowych. Opisuje się tu paradoks łokciowy: przy uszkodzeniu wysoko (na łokciu) szponowatość jest mniejsza, bo słabnie też zginacz głęboki tych palców.
Typowe objawy obejmują szponowate ustawienie palca małego i serdecznego, trudność w pełnym wyproście palców oraz osłabienie chwytu.
W rehabilitacji stosuje się szyny blokujące przeprost w stawach śródręczno-paliczkowych, które pozwalają mięśniom zewnętrznym prostować palce. Ocena obejmuje też przywodziciel kciuka (objaw Fromenta) i odwodziciel palca małego ręki. Sąsiedni glistowaty: III; pierwszy z serii: glistowaty I ręki.
Najczęstsze pytania
Co to jest paradoks łokciowy?
To zjawisko, w którym wysokie uszkodzenie nerwu łokciowego daje mniejsze szponowanie palców niż niskie, bo dodatkowo słabnie zginacz głęboki palców IV i V.
Dlaczego w ręce szponiastej najbardziej zmienione są palce IV i V?
Bo ich mięśnie glistowate (III i IV) unerwia nerw łokciowy, a glistowate palców II i III nerw pośrodkowy.
Jaki nerw unerwia mięsień glistowaty IV ręki?
Gałąź głęboka nerwu łokciowego (C8–Th1).
Podsumowanie
Mięsień glistowaty IV ręki ustawia palec mały do chwytu. W praktyce jest kluczowy w zrozumieniu ręki szponiastej przy uszkodzeniu nerwu łokciowego.