Anatomia
Położenie
Środkowa część ściany gardła, na wysokości części ustnej gardła. Wachlarzowaty, nachodzi od zewnątrz na zwieracz górny i jest przykryty przez zwieracz dolny.
Przyczep początkowy
- Róg większy i róg mniejszy kości gnykowej
- Więzadło rylcowo-gnykowe
Przyczep końcowy
- Szew gardła
Unerwienie
Nerw błędny (X), przez splot gardłowy
Unaczynienie
Tętnica gardłowa wstępująca, gałąź nadgnykowa tętnicy językowej
Funkcja
Gardło
- Koncentrycznie: zwężanie środkowej części gardła, kontynuacja fali perystaltycznej
- Statycznie: stabilizacja ściany gardła względem kości gnykowej
Ruch funkcjonalny
- Faza gardłowa połykania
Znaczenie kliniczne
Mięsień zwieracz środkowy gardła przyczepia się do kości gnykowej, więc jego praca zależy od jej prawidłowego ruchu. Przy połykaniu przekazuje falę skurczu ze zwieracza górnego na dolny. Ograniczone uniesienie kości gnykowej i osłabienie zwieraczy, np. po udarze lub radioterapii, sprzyja zaleganiu pokarmu w dolinkach nagłośniowych i zachłystywaniu.
Typowe objawy obejmują uczucie przyklejania się kęsa w gardle, odchrząkiwanie po posiłku oraz mokry głos po połknięciu.
Ruch kości gnykowej zapewniają mięśnie nadgnykowe, np. żuchwowo-gnykowy, bródkowo-gnykowy i dwubrzuścowy. Powyżej leży zwieracz górny, a poniżej zwieracz dolny gardła.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja zwieracza środkowego gardła?
Zwęża środkową część gardła i przekazuje falę skurczu w dół przy połykaniu.
Czym różni się od pozostałych zwieraczy gardła?
Jako jedyny przyczepia się do kości gnykowej. Górny zaczyna się na żuchwie i haczyku skrzydłowym, a dolny na chrząstkach krtani.
Jaki nerw unerwia zwieracz środkowy gardła?
Nerw błędny (X) przez splot gardłowy.
Podsumowanie
Mięsień zwieracz środkowy gardła przekazuje falę skurczu w dół gardła. W praktyce ma znaczenie w dysfagii i zaleganiu pokarmu w gardle.