Anatomia
Położenie
Dno jamy ustnej, bezpośrednio nad mięśniem żuchwowo-gnykowym, przy linii pośrodkowej. Biegnie od wewnętrznej strony bródki do kości gnykowej.
Przyczep początkowy
- Kolec bródkowy dolny na wewnętrznej powierzchni żuchwy
Przyczep końcowy
- Przednia powierzchnia trzonu kości gnykowej
Unerwienie
Włókna C1 biegnące z nerwem podjęzykowym (XII)
Unaczynienie
Tętnica podjęzykowa, tętnica podbródkowa
Funkcja
Kość gnykowa i żuchwa
- Koncentrycznie: pociąganie kości gnykowej do przodu i ku górze; przy ustalonej kości gnykowej obniżanie żuchwy
- Statycznie: poszerzanie wejścia do gardła i podparcie języka
Ruch funkcjonalny
- Połykanie (przesunięcie gnykowo-krtaniowe)
- Mowa
- Otwieranie ust
Znaczenie kliniczne
Mięsień bródkowo-gnykowy jest jednym z najważniejszych mięśni przesuwających kość gnykową i krtań do przodu przy połykaniu. Ten ruch otwiera górny zwieracz przełyku. Osłabienie mięśnia przyczynia się do zalegania pokarmu i aspiracji w dysfagii, np. po udarze lub u osób starszych.
Typowe objawy osłabienia obejmują krztuszenie się podczas jedzenia, uczucie zalegania pokarmu w gardle oraz kaszel po przełknięciu.
Mięśnie nadgnykowe trenuje się m.in. ćwiczeniem Shakera i ćwiczeniami oporowymi „broda do klatki”, pod kontrolą logopedy lub fizjoterapeuty. Mięsień współpracuje z żuchwowo-gnykowym i dwubrzuścowym, a nad nim leży bródkowo-językowy.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia bródkowo-gnykowego?
Przesuwa kość gnykową do przodu i ku górze podczas połykania, co pomaga otworzyć wejście do przełyku.
Na czym polega ćwiczenie Shakera?
Pacjent leży na plecach i unosi głowę, patrząc na palce stóp, bez unoszenia barków. Ćwiczenie wzmacnia mięśnie nadgnykowe.
Jaki nerw unerwia mięsień bródkowo-gnykowy?
Włókna z nerwu rdzeniowego C1, które biegną razem z nerwem podjęzykowym.
Podsumowanie
Mięsień bródkowo-gnykowy przesuwa kość gnykową do przodu przy połykaniu. W praktyce jest kluczowy w ocenie i ćwiczeniach przy dysfagii.