Anatomia
Położenie
Łuk podniebienno-gardłowy, za migdałkiem podniebiennym. Biegnie od podniebienia miękkiego w dół, do tylnej ściany gardła i chrząstki tarczowatej.
Przyczep początkowy
- Rozcięgno podniebienne
- Tylny brzeg podniebienia twardego
Przyczep końcowy
- Tylny brzeg blaszki chrząstki tarczowatej
- Boczna i tylna ściana gardła
Unerwienie
Nerw błędny (X), przez splot gardłowy
Unaczynienie
Tętnica podniebienna wstępująca, tętnica gardłowa wstępująca
Funkcja
Gardło i podniebienie
- Koncentrycznie: unoszenie gardła i krtani, zbliżanie łuków podniebienno-gardłowych do siebie, obniżanie podniebienia miękkiego
- Statycznie: zwężanie cieśni gardzieli przy połykaniu
Ruch funkcjonalny
- Połykanie (przesuwanie kęsa w dół i ochrona nosogardła)
- Mowa
Znaczenie kliniczne
Mięsień podniebienno-gardłowy tworzy tylny łuk podniebienny, za którym leży migdałek podniebienny. Przy połykaniu unosi gardło i krtań oraz zwęża przejście z jamy ustnej do gardła, kierując kęs w dół. Część jego włókien razem ze zwieraczem górnym gardła tworzy wał Passavanta, który uszczelnia zamknięcie nosogardła.
Typowe objawy osłabienia mięśni gardła obejmują uczucie zalegania kęsa w gardle, krztuszenie się oraz cofanie płynów do nosa.
W terapii dysfagii stosuje się m.in. ćwiczenia unoszenia krtani i manewry połykowe dobrane przez logopedę. Przedni łuk tworzy podniebienno-językowy, a gardło i krtań unoszą też rylcowo-gardłowy i trąbkowo-gardłowy.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia podniebienno-gardłowego?
Unosi gardło i krtań przy połykaniu oraz zwęża cieśń gardzieli, kierując kęs w dół.
Czym różni się od mięśnia podniebienno-językowego?
Podniebienno-językowy tworzy przedni łuk i biegnie do języka, a podniebienno-gardłowy tworzy tylny łuk i biegnie do ściany gardła i krtani.
Jaki nerw unerwia mięsień podniebienno-gardłowy?
Nerw błędny (X) przez splot gardłowy.
Podsumowanie
Mięsień podniebienno-gardłowy unosi gardło i krtań oraz zwęża cieśń gardzieli. W praktyce ma znaczenie w fazie gardłowej połykania i terapii dysfagii.