Anatomia
Położenie
Grzbiet dłoni, w pierwszej przestrzeni międzykostnej, między I a II kością śródręcza. Mięsień dwupierzasty, dobrze wyczuwalny przy odwodzeniu palca wskazującego.
Przyczep początkowy
- Przylegające powierzchnie I i II kości śródręcza
Przyczep końcowy
- Promieniowa strona podstawy paliczka bliższego palca wskazującego i jego rozcięgno grzbietowe
Unerwienie
Gałąź głęboka nerwu łokciowego (C8–Th1)
Unaczynienie
Tętnica grzbietowa śródręcza I, tętnica promieniowa
Funkcja
Palec wskazujący
- Koncentrycznie: odwodzenie palca wskazującego (od palca środkowego); zgięcie stawu śródręczno-paliczkowego i wyprost międzypaliczkowych
- Statycznie: stabilizacja palca wskazującego przy chwycie szczypcowym
Ruch funkcjonalny
- Chwyt szczypcowy i kluczowy (podparcie dla kciuka)
- Pisanie, trzymanie narzędzi
Znaczenie kliniczne
Zanik pierwszej przestrzeni międzykostnej na grzbiecie dłoni to klasyczny objaw uszkodzenia nerwu łokciowego (na łokciu lub w kanale Guyona) i korzenia Th1. Odwodzenie palca wskazującego z oporem jest prostym testem siły dla miotomu Th1.
Typowe objawy obejmują zapadnięcie skóry między kciukiem a palcem wskazującym, osłabienie chwytu szczypcowego oraz trudność w odwiedzeniu palca wskazującego.
Zanik tej okolicy bywa też widoczny w stwardnieniu zanikowym bocznym i guzie szczytu płuca (zespół Pancoasta), dlatego wymaga oceny lekarskiej. Mięsień współpracuje z przywodzicielem kciuka przy chwycie kluczowym, a przeciwnie do niego działa międzykostny dłoniowy I. Kolejne grzbietowe: II, III, IV.
Najczęstsze pytania
Dlaczego zanik między kciukiem a palcem wskazującym jest ważny?
Bo to zanik mięśnia międzykostnego grzbietowego I, typowy dla uszkodzenia nerwu łokciowego lub korzenia Th1.
Jak zbadać mięsień międzykostny grzbietowy I?
Dłoń leży płasko, pacjent odwodzi palec wskazujący, a terapeuta stawia opór na jego promieniowej stronie, palpując mięsień.
Jaki nerw unerwia mięsień międzykostny grzbietowy I ręki?
Gałąź głęboka nerwu łokciowego (C8–Th1).
Podsumowanie
Mięsień międzykostny grzbietowy I ręki odwodzi palec wskazujący i podpiera kciuk w chwycie. W praktyce jest kluczowy w ocenie nerwu łokciowego i korzenia Th1.