Kończyna dolna

Mięsień smukły

musculus gracilis

Długi, wąski mięsień przyśrodkowej strony uda. Przywodzi udo i zgina kolano. Współtworzy gęsią stopkę, a jego ścięgno wykorzystuje się jako przeszczep w rekonstrukcji ACL.

Opublikowano

Anatomia

Położenie

Najbardziej przyśrodkowo położony mięsień uda. Jest długi i wąski, biegnie od kości łonowej do przyśrodkowej strony kolana.

Przyczep początkowy

  • Trzon i gałąź dolna kości łonowej

Przyczep końcowy

  • Przyśrodkowa powierzchnia górnej części kości piszczelowej (gęsia stopka)

Unerwienie

Nerw zasłonowy (L2–L3)

Unaczynienie

Tętnica głęboka uda, tętnica zasłonowa

Funkcja

Staw biodrowy

  • Koncentrycznie: przywodzenie uda; pomocniczo zgięcie
  • Ekscentrycznie: kontrola odwodzenia uda

Staw kolanowy

  • Koncentrycznie: zgięcie kolana i rotacja wewnętrzna podudzia
  • Statycznie: wspomaga stabilizację przyśrodkowej strony kolana

Ruch funkcjonalny

  • Zmiany kierunku i hamowanie
  • Kopnięcie piłki
  • Jazda konna (ściskanie kolan)

Znaczenie kliniczne

Mięsień smukły razem z krawieckim i półścięgnistym tworzy gęsią stopkę, w okolicy której występuje zapalenie kaletki i tendinopatia gęsiej stopki. Jako przywodziciel uczestniczy w bólu pachwiny u sportowców. Jego ścięgno jest często pobierane jako przeszczep do rekonstrukcji ACL.

Typowe objawy obejmują ból przyśrodkowej strony kolana poniżej szpary stawowej, ból w pachwinie przy przywodzeniu z oporem oraz ból przy rozciąganiu przywodzicieli.

Ze względu na długą, łatwo dostępną budowę mięsień wykorzystuje się też w chirurgii rekonstrukcyjnej jako płat mięśniowy. Po pobraniu ścięgna do ACL warto odbudować siłę zginaczy i rotatorów wewnętrznych kolana. Mięsień współpracuje z przywodzicielem długim i przywodzicielem wielkim.

Najczęstsze pytania

Za co odpowiada mięsień smukły?

Przywodzi udo, zgina kolano i rotuje podudzie do wewnątrz. Stabilizuje też przyśrodkową stronę kolana.

Czy mięsień smukły jest przywodzicielem?

Tak. Należy do grupy przywodzicieli uda, ale jako jedyny z nich przechodzi przez staw kolanowy.

Jaki nerw unerwia mięsień smukły?

Nerw zasłonowy (L2–L3).

Podsumowanie

Mięsień smukły przywodzi udo i zgina kolano. W praktyce ma znaczenie przy bólu gęsiej stopki, bólu pachwiny i rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego.

Dla fizjoterapeutów

Z wiedzy do terapii: przekaż pacjentowi ćwiczenia w kilka minut

W PhysioPatient wybierzesz ćwiczenia z biblioteki z filmami, ułożysz zestaw i wyślesz pacjentowi zalecenia online. 7 dni za darmo.

Wróć do atlasu anatomicznego