Anatomia
Położenie
Przyśrodkowa i tylna strona uda, najgłębszy i największy z przywodzicieli. Między jego przyczepami powstaje rozwór ścięgnisty, przez który naczynia udowe przechodzą do dołu podkolanowego.
Przyczepy początkowe
Część przywodzicielska
- Gałąź dolna kości łonowej
- Gałąź kości kulszowej
Część kulszowo-goleniowa
- Guz kulszowy
Przyczepy końcowe
Część przywodzicielska
- Guzowatość pośladkowa i warga przyśrodkowa kresy chropawej kości udowej
- Kresa nadkłykciowa przyśrodkowa
Część kulszowo-goleniowa
- Guzek przywodzicieli kości udowej
Unerwienie
Część przywodzicielska: nerw zasłonowy (L2–L4); część kulszowo-goleniowa: część piszczelowa nerwu kulszowego (L4)
Unaczynienie
Tętnica głęboka uda i jej tętnice przeszywające, tętnica zasłonowa
Funkcja
Staw biodrowy
- Koncentrycznie: przywodzenie uda (cały mięsień); część przywodzicielska pomocniczo zgina biodro, a część kulszowo-goleniowa silnie je prostuje
- Ekscentrycznie: kontrola odwodzenia uda i zgięcia biodra w głębokim przysiadzie
- Statycznie: stabilizacja miednicy i uda w podporze
Ruch funkcjonalny
- Wstawanie z głębokiego przysiadu
- Wchodzenie po schodach i podbiegi
- Zmiany kierunku i ruchy boczne w sporcie
Znaczenie kliniczne
Przywodziciel wielki ma podwójną funkcję i podwójne unerwienie. Część przywodzicielska uczestniczy w bólu pachwiny u sportowców, a część kulszowo-goleniowa daje urazy przypominające naderwanie mięśni kulszowo-goleniowych z bólem przy guzie kulszowym. Przez rozwór ścięgnisty w dolnej części mięśnia przechodzą naczynia udowe.
Typowe objawy obejmują ból po przyśrodkowej stronie uda lub w pachwinie przy przywodzeniu z oporem, ból w okolicy guza kulszowego przy głębokim przysiadzie oraz ograniczenie odwodzenia uda.
W okolicy rozworu ścięgnistego może dojść do ucisku tętnicy udowej, co rzadko daje objawy niedokrwienia u sportowców. Mięsień jest silnie aktywny w przysiadzie i jest ważny w treningu siły kończyn dolnych. Współpracuje z przywodzicielem długim i smukłym, a przy wyproście biodra z pośladkowym wielkim i półścięgnistym.
Najczęstsze pytania
Czy przywodziciel wielki prostuje biodro?
Tak. Jego część kulszowo-goleniowa zaczyna się na guzie kulszowym i działa jak mięśnie kulszowo-goleniowe, silnie prostując biodro, zwłaszcza w głębokim zgięciu.
Co to jest rozwór ścięgnisty?
To otwór w dolnej części przyczepu przywodziciela wielkiego, przez który tętnica i żyła udowa przechodzą do dołu podkolanowego.
Jaki nerw unerwia przywodziciel wielki?
Część przywodzicielska – nerw zasłonowy (L2–L4). Część kulszowo-goleniowa – część piszczelowa nerwu kulszowego (L4).
Podsumowanie
Mięsień przywodziciel wielki przywodzi udo i prostuje biodro. W praktyce ma znaczenie przy bólu pachwiny, urazach w okolicy guza kulszowego i treningu siły w przysiadzie.