Anatomia
Położenie
Górna część grzbietu, pod mięśniem czworobocznym, między kręgosłupem piersiowym a przyśrodkowym brzegiem łopatki. Leży poniżej mięśnia równoległobocznego mniejszego.
Przyczep początkowy
- Wyrostki kolczyste kręgów Th2–Th5
- Więzadła nadkolcowe
Przyczep końcowy
- Brzeg przyśrodkowy łopatki od nasady grzebienia do kąta dolnego
Unerwienie
Nerw grzbietowy łopatki (C4–C5)
Unaczynienie
Tętnica grzbietowa łopatki, gałęzie tętnic międzyżebrowych tylnych
Funkcja
Łopatka
- Koncentrycznie: przywodzenie łopatki (ściąganie do kręgosłupa), jej unoszenie i rotacja dolna
- Ekscentrycznie: kontrola wysuwania łopatki do przodu, np. przy pchaniu i rzucie
- Statycznie: dociskanie przyśrodkowego brzegu łopatki do klatki piersiowej, wspólnie z mięśniem zębatym przednim
Ruch funkcjonalny
- Przyciąganie przedmiotów do siebie, wiosłowanie
- Utrzymanie wyprostowanej postawy przy pracy siedzącej
- Opuszczanie ręki z pozycji nad głową
Znaczenie kliniczne
Mięsień równoległoboczny większy często daje ból między łopatkami. W postawie z barkami wysuniętymi do przodu jest stale rozciągnięty i przeciążony, a przy długiej pracy przy komputerze rozwijają się w nim punkty spustowe.
Typowe objawy obejmują piekący lub tępy ból wzdłuż przyśrodkowego brzegu łopatki, ból nasilany siedzeniem i pracą rąk przed sobą, tkliwość między łopatką a kręgosłupem oraz odstawanie przyśrodkowego brzegu łopatki przy osłabieniu.
Osłabienie mięśni równoległobocznych sprzyja dyskinezie łopatki i przeciążeniom barku. Ból między łopatkami może też pochodzić z odcinka piersiowego kręgosłupa, szyi lub narządów wewnętrznych, dlatego wymaga różnicowania. Mięsień ocenia się razem z równoległobocznym mniejszym, czworobocznym i dźwigaczem łopatki.
Najczęstsze pytania
Czy mięsień równoległoboczny powoduje ból między łopatkami?
Tak, to jedna z najczęstszych mięśniowych przyczyn bólu między łopatkami, szczególnie u osób pracujących przy biurku.
Jaka jest funkcja mięśnia równoległobocznego większego?
Ściąga łopatkę do kręgosłupa, unosi ją i obraca w dół. Dociska też łopatkę do klatki piersiowej.
Jaki nerw unerwia mięśnie równoległoboczne?
Nerw grzbietowy łopatki, z korzeni C4–C5.
Podsumowanie
Mięsień równoległoboczny większy ustawia i stabilizuje łopatkę względem kręgosłupa. W praktyce fizjoterapeuty pojawia się najczęściej przy bólu między łopatkami, zaburzeniach postawy i dyskinezie łopatki.