Anatomia
Położenie
Głęboka warstwa tylnej strony szyi i górnej części grzbietu, pod mięśniem półkolcowym głowy. Biegnie od wyrostków poprzecznych górnych kręgów piersiowych do wyrostków kolczystych kręgów szyjnych.
Przyczep początkowy
- Wyrostki poprzeczne kręgów Th1–Th6
Przyczep końcowy
- Wyrostki kolczyste kręgów C2–C5 (najsilniej do kręgu obrotowego C2)
Unerwienie
Gałęzie tylne nerwów rdzeniowych szyjnych i piersiowych
Unaczynienie
Tętnica szyjna głęboka, tętnica potyliczna
Funkcja
Odcinek szyjny i piersiowy górny
- Koncentrycznie: wyprost szyi i górnego odcinka piersiowego; jednostronnie słaba rotacja w stronę przeciwną
- Ekscentrycznie: kontrola zgięcia szyi
- Statycznie: utrzymanie lordozy szyjnej i segmentalna stabilizacja kręgów szyjnych
Ruch funkcjonalny
- Utrzymanie głowy przy długim siedzeniu
- Patrzenie w górę
- Stabilizacja szyi przy noszeniu ciężarów
Znaczenie kliniczne
Mięsień półkolcowy szyi jest jednym z głębokich prostowników szyi stabilizujących kręgosłup szyjny. U osób z przewlekłym bólem karku opisywano zmniejszone pole przekroju i zmienioną aktywację głębokich prostowników. Przyczep mięśnia do kręgu obrotowego jest istotny w chirurgii szyjnej, bo jego zachowanie pomaga utrzymać lordozę szyjną.
Typowe objawy obejmują ból karku nasilający się przy długim siedzeniu, szybkie męczenie się szyi, trudność w utrzymaniu głowy w neutralnej pozycji oraz ból przy prostowaniu szyi z oporem.
W rehabilitacji bólu karku poza treningiem głębokich zginaczy szyi ćwiczy się też prostowniki, np. ćwiczeniami wyprostu szyi z kontrolą segmentalną w podporze. Mięsień współpracuje z półkolcowym głowy i płatowatym szyi, a powierzchownie przykrywa go czworoboczny.
Najczęstsze pytania
Czym są głębokie prostowniki szyi?
To mięśnie leżące blisko kręgosłupa na tylnej stronie szyi, m.in. półkolcowy szyi i wielodzielne szyi. Stabilizują poszczególne kręgi i utrzymują lordozę szyjną.
Czy przy bólu karku trzeba ćwiczyć prostowniki szyi?
Często tak. Programy ćwiczeń przy przewlekłym bólu karku zwykle obejmują zarówno głębokie zginacze, jak i prostowniki szyi.
Jaki nerw unerwia mięsień półkolcowy szyi?
Gałęzie tylne nerwów rdzeniowych szyjnych i piersiowych.
Podsumowanie
Mięsień półkolcowy szyi prostuje szyję i utrzymuje lordozę szyjną. W praktyce ma znaczenie w bólu karku, treningu prostowników szyi i chirurgii kręgosłupa szyjnego.