Anatomia
Położenie
Tylna strona szyi i górna część grzbietu, pod mięśniem czworobocznym i zębatym tylnym górnym, bocznie i poniżej mięśnia płatowatego głowy. Biegnie skośnie ku górze i bocznie.
Przyczep początkowy
- Wyrostki kolczyste kręgów Th3–Th6
Przyczep końcowy
- Guzki tylne wyrostków poprzecznych kręgów C1–C3
Unerwienie
Gałęzie tylne nerwów rdzeniowych dolnego odcinka szyjnego
Unaczynienie
Tętnica potyliczna, tętnica poprzeczna szyi
Funkcja
Odcinek szyjny kręgosłupa
- Koncentrycznie: wyprost szyi (obustronnie); rotacja i zgięcie boczne szyi w stronę mięśnia (jednostronnie)
- Ekscentrycznie: kontrola zgięcia szyi i rotacji w stronę przeciwną
- Statycznie: utrzymanie głowy przy pochyleniu do przodu
Ruch funkcjonalny
- Obracanie głowy, np. przy jeździe samochodem
- Utrzymanie głowy przy czytaniu i patrzeniu w telefon
- Patrzenie w górę
Znaczenie kliniczne
Mięsień płatowaty szyi razem z płatowatym głowy przeciąża się przy długotrwałym pochyleniu głowy do przodu, np. przy pracy przy komputerze i korzystaniu z telefonu. Uczestniczy w bólu karku, sztywności szyi i bywa źródłem bólu promieniującego do głowy.
Typowe objawy obejmują ból boczno-tylnej części szyi, ból przy rotacji głowy w jedną stronę, ból promieniujący za oko lub do potylicy oraz sztywność szyi po nocy lub długiej pracy siedzącej.
W terapii bólu karku łączy się pracę tkankową, ćwiczenia ruchomości i wzmacnianie mięśni szyi i obręczy barkowej oraz zmiany ergonomii. Ból w tej okolicy wymaga różnicowania z korzeniopatią szyjną i dysfunkcją stawów międzykręgowych. Mięsień leży pod czworobocznym i obok dźwigacza łopatki, a z głębszymi mięśniami współpracuje przy wyproście, np. z półkolcowym szyi.
Najczęstsze pytania
Czym różni się płatowaty szyi od płatowatego głowy?
Oba zaczynają się na wyrostkach kolczystych, ale płatowaty głowy kończy się na kości potylicznej i wyrostku sutkowatym, a płatowaty szyi na wyrostkach poprzecznych kręgów C1–C3.
Czy mięsień płatowaty szyi może powodować ból głowy?
Tak. Jego przeciążenie może dawać ból promieniujący do potylicy, a nawet za oko.
Jaki nerw unerwia mięsień płatowaty szyi?
Gałęzie tylne nerwów rdzeniowych dolnego odcinka szyjnego.
Podsumowanie
Mięsień płatowaty szyi prostuje i obraca szyję. W praktyce ma znaczenie w bólu karku, sztywności szyi i bólach głowy u osób pracujących z pochyloną głową.