Anatomia
Położenie
Tylna część szyi, pod mięśniem czworobocznym i mostkowo-obojczykowo-sutkowym, a nad mięśniem półkolcowym głowy. Jego włókna biegną skośnie w górę i na boki, jak bandaż owijający szyję.
Przyczep początkowy
- Dolna połowa więzadła karkowego
- Wyrostki kolczyste kręgów C7–Th3
Przyczep końcowy
- Wyrostek sutkowaty kości skroniowej
- Boczna 1/3 kresy karkowej górnej
Unerwienie
Gałęzie tylne nerwów rdzeniowych C2–C4
Unaczynienie
Tętnica potyliczna, tętnica szyjna głęboka
Funkcja
Głowa i odcinek szyjny
- Koncentrycznie (obustronnie): wyprost głowy i odcinka szyjnego
- Koncentrycznie (jednostronnie): rotacja i zgięcie boczne głowy w tę samą stronę
- Ekscentrycznie: kontrola zgięcia głowy, np. przy spoglądaniu w dół
- Statycznie: utrzymanie głowy w pozycji pochylonej do przodu
Ruch funkcjonalny
- Obracanie głowy, np. przy jeździe samochodem
- Utrzymanie głowy przy pracy z pochyleniem (komputer, telefon)
- Odchylanie głowy do tyłu
Znaczenie kliniczne
Mięsień płatowaty głowy często uczestniczy w bólu karku, szyjnopochodnych bólach głowy i dolegliwościach po urazach typu smagnięcia biczem (whiplash). Jest przeciążany przy długotrwałym pochyleniu głowy nad komputerem i telefonem.
Typowe objawy obejmują ból i sztywność karku, ograniczenie rotacji głowy, ból głowy promieniujący na szczyt czaszki z punktów spustowych oraz tkliwość za wyrostkiem sutkowatym.
Mięsień pracuje razem z mięśniem półkolcowym głowy i czworobocznym. Przy postawie z wysuniętą głową prostowniki karku pracują stale, a głębokie zginacze szyi są zwykle osłabione, dlatego w terapii ocenia się obie grupy.
Najczęstsze pytania
Za co odpowiada mięsień płatowaty głowy?
Prostuje głowę, obraca ją w swoją stronę i pochyla na bok. Utrzymuje też głowę, gdy pochylasz ją do przodu.
Czy mięsień płatowaty głowy powoduje bóle głowy?
Może. Jego punkty spustowe dają ból rzutowany na szczyt czaszki, typowy dla bólów głowy związanych z napięciem karku.
Jaki nerw unerwia mięsień płatowaty głowy?
Gałęzie tylne nerwów rdzeniowych szyjnych, głównie C2–C4.
Podsumowanie
Mięsień płatowaty głowy prostuje i obraca głowę. W praktyce jest jednym z najczęstszych mięśniowych źródeł bólu karku i bólu głowy u osób pracujących z pochyloną głową.