Anatomia
Położenie
Najgłębsza warstwa tylnej strony szyi, przy blaszkach kręgów, pod mięśniami półkolcowymi. Pęczki przeskakują 2–4 segmenty.
Przyczep początkowy
- Wyrostki stawowe kręgów C4–C7
Przyczep końcowy
- Wyrostki kolczyste kręgów C2–C5 (2–4 poziomy wyżej)
Unerwienie
Gałęzie przyśrodkowe gałęzi tylnych nerwów szyjnych
Unaczynienie
Tętnica szyjna głęboka, tętnica kręgowa
Funkcja
Odcinek szyjny
- Statycznie: stabilizacja segmentalna kręgów szyjnych, kontrola położenia stawów międzywyrostkowych
- Koncentrycznie: wyprost i rotacja szyi w stronę przeciwną
- Ekscentrycznie: kontrola zgięcia szyi
Ruch funkcjonalny
- Precyzyjna kontrola pozycji szyi przy ruchach głowy
- Utrzymanie lordozy szyjnej
Znaczenie kliniczne
Mięśnie wielodzielne szyi są głębokimi stabilizatorami segmentalnymi. U osób z przewlekłym bólem karku i po urazie typu whiplash opisywano w nich zmniejszenie przekroju i zatłuszczenie w rezonansie, co wiąże się z gorszym przebiegiem dolegliwości.
Typowe objawy dysfunkcji obejmują ból karku przy długim utrzymaniu pozycji, uczucie „niestabilności” szyi oraz zmęczenie przy prostowaniu szyi.
W rehabilitacji stosuje się ćwiczenia kontroli ruchu szyi i prostowników w podporze, razem z treningiem głębokich zginaczy szyi. Mięśnie leżą pod półkolcowym szyi, a ich odpowiednikami niżej są wielodzielne klatki piersiowej i wielodzielne lędźwi.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśni wielodzielnych szyi?
Stabilizują poszczególne kręgi szyjne i pomagają prostować oraz obracać szyję.
Czy uraz typu whiplash wpływa na mięśnie wielodzielne?
U części osób po whiplash w mięśniach głębokich szyi, w tym wielodzielnych, widoczne są zmiany, np. zatłuszczenie. Wiąże się to z przewlekłymi objawami.
Jaki nerw unerwia mięśnie wielodzielne szyi?
Gałęzie przyśrodkowe gałęzi tylnych nerwów szyjnych.
Podsumowanie
Mięśnie wielodzielne szyi stabilizują kręgi szyjne. W praktyce mają znaczenie w przewlekłym bólu karku i po urazach typu whiplash.