Anatomia
Położenie
Przednia powierzchnia górnego odcinka kręgosłupa szyjnego, za gardłem. Leży bocznie i powyżej mięśnia długiego szyi. Należy do głębokich zginaczy szyi.
Przyczep początkowy
- Guzki przednie wyrostków poprzecznych kręgów C3–C6
Przyczep końcowy
- Dolna powierzchnia części podstawnej kości potylicznej
Unerwienie
Gałęzie przednie nerwów rdzeniowych C1–C3
Unaczynienie
Tętnica szyjna wstępująca, tętnica gardłowa wstępująca
Funkcja
Głowa i górny odcinek szyjny
- Koncentrycznie: zgięcie głowy w stawach szczytowych (ruch „przytaknięcia”); przy jednostronnej pracy pomocniczo rotacja głowy
- Ekscentrycznie: kontrola wyprostu głowy
- Statycznie: stabilizacja górnego odcinka szyjnego i utrzymanie neutralnej pozycji głowy
Ruch funkcjonalny
- Utrzymanie głowy przy pracy przy biurku
- Unoszenie głowy z leżenia
- Kontrola ruchów głowy przy nagłym hamowaniu
Znaczenie kliniczne
Mięsień długi głowy razem z długim szyi tworzy grupę głębokich zginaczy szyi. U osób z przewlekłym bólem szyi, po urazie typu whiplash i z szyjnopochodnym bólem głowy opisywano zmienioną aktywację tych mięśni i nadmierną kompensację przez mięśnie powierzchowne, np. mostkowo-obojczykowo-sutkowy.
Typowe objawy obejmują trudność w utrzymaniu głowy w neutralnej pozycji, wysuwanie głowy do przodu, szybkie męczenie się szyi oraz ból karku i głowy przy długiej pracy siedzącej.
Funkcję głębokich zginaczy ocenia się testem zgięcia czaszkowo-szyjnego (CCFT) z biofeedbackiem ciśnieniowym. Trening polega na precyzyjnym, lekkim ruchu „przytaknięcia” z niską intensywnością, bez aktywacji mięśni powierzchownych. Antagonistami są mięśnie podpotyliczne, np. prosty tylny większy głowy.
Najczęstsze pytania
Co to są głębokie zginacze szyi?
To mięśnie leżące na przedniej powierzchni kręgosłupa szyjnego, głównie długi głowy i długi szyi. Stabilizują szyję i kontrolują pozycję głowy.
Jak wykonać test zgięcia czaszkowo-szyjnego?
Pacjent leży na plecach z mankietem ciśnieniowym pod karkiem. Wykonuje delikatne ruchy „przytaknięcia” i utrzymuje kolejne poziomy ciśnienia bez użycia mięśni powierzchownych szyi.
Jaki nerw unerwia mięsień długi głowy?
Gałęzie przednie nerwów rdzeniowych C1–C3.
Podsumowanie
Mięsień długi głowy zgina głowę i stabilizuje górny odcinek szyi. W praktyce jest kluczowy w treningu głębokich zginaczy szyi przy bólu karku, urazie whiplash i szyjnopochodnym bólu głowy.