Anatomia
Położenie
Ucho środkowe, w półkanale nad trąbką słuchową. Ścięgno zawija się wokół wyrostka ślimakowatego i biegnie do rękojeści młoteczka.
Przyczep początkowy
- Chrzęstna część trąbki słuchowej
- Skrzydło większe kości klinowej i ściany półkanału mięśnia
Przyczep końcowy
- Rękojeść młoteczka
Unerwienie
Nerw żuchwowy (V3), przez nerw do mięśnia skrzydłowego przyśrodkowego
Unaczynienie
Tętnica bębenkowa górna (z tętnicy oponowej środkowej)
Funkcja
Ucho środkowe
- Koncentrycznie: napinanie błony bębenkowej przez pociąganie młoteczka do środka
- Odruchowo: tłumienie dźwięków, zwłaszcza przy żuciu, ziewaniu i własnej mowie
Ruch funkcjonalny
- Tłumienie odgłosów żucia
- Reakcja na nagłe dźwięki i odruch zaskoczenia
Znaczenie kliniczne
Napinacz błony bębenkowej jest unerwiony przez nerw żuchwowy, tak jak żwacz, skroniowy i skrzydłowy przyśrodkowy. Tłumaczy się tym częste współwystępowanie objawów usznych (uczucie pełności ucha, szumy, trzepotanie w uchu) z dysfunkcją stawu skroniowo-żuchwowego i bruksizmem. Opisuje się też zespół tonicznego napięcia napinacza błony bębenkowej.
Typowe objawy obejmują uczucie zatkanego ucha bez zmian w badaniu laryngologicznym, trzepotanie lub kliknięcia w uchu, szumy uszne oraz nadwrażliwość na dźwięki.
Objawy uszne zawsze wymagają oceny laryngologicznej. Gdy ucho jest zdrowe, a współistnieje dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego, terapia mięśni żucia i stawu może zmniejszyć dolegliwości. Napinaczem związanym z trąbką słuchową jest też napinacz podniebienia miękkiego, a drugim mięśniem ucha środkowego strzemiączkowy.
Najczęstsze pytania
Czy dysfunkcja stawu skroniowo-żuchwowego może dawać objawy z ucha?
Tak. Uczucie pełności ucha, szumy i ból ucha często towarzyszą dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego. Jednym z możliwych wyjaśnień jest wspólne unerwienie mięśni żucia i napinacza błony bębenkowej.
Jaka jest funkcja napinacza błony bębenkowej?
Napina błonę bębenkową i tłumi dźwięki, zwłaszcza odgłosy żucia i własnego głosu.
Jaki nerw unerwia napinacz błony bębenkowej?
Nerw żuchwowy (V3), gałąź nerwu trójdzielnego.
Podsumowanie
Mięsień napinacz błony bębenkowej napina błonę bębenkową i tłumi dźwięki. W praktyce ma znaczenie w objawach usznych towarzyszących dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego.