Anatomia
Położenie
Tylna ściana jamy brzusznej, na przedniej powierzchni mięśnia lędźwiowego większego. Ma krótki brzusiec i długie, cienkie ścięgno schodzące do miednicy.
Przyczep początkowy
- Boczne powierzchnie trzonów kręgów Th12 i L1 oraz krążek międzykręgowy między nimi
Przyczep końcowy
- Wyniosłość biodrowo-łonowa i kresa grzebieniowa kości łonowej
- Powięź biodrowa
Unerwienie
Gałąź przednia nerwu rdzeniowego L1
Unaczynienie
Tętnice lędźwiowe
Funkcja
Kręgosłup lędźwiowy i miednica
- Koncentrycznie: słabe zgięcie odcinka lędźwiowego; pomocniczo tyłopochylenie miednicy
- Statycznie: napinanie powięzi biodrowej, która pokrywa mięsień biodrowo-lędźwiowy
Ruch funkcjonalny
- Pomocniczo przy unoszeniu tułowia z leżenia
- Stabilizacja przedniej części odcinka lędźwiowego
Znaczenie kliniczne
Mięsień lędźwiowy mniejszy nie występuje u części osób, a jego funkcja jest niewielka. Jest jednak ważny w diagnostyce różnicowej: jego ścięgno leży blisko struktur podbrzusza, a rzadko opisywany zespół mięśnia lędźwiowego mniejszego u młodych osób może naśladować zapalenie wyrostka robaczkowego lub ból pachwiny.
Typowe objawy obejmują ból w dolnej części brzucha lub pachwinie, ból przy wyproście biodra oraz tkliwość w okolicy przyczepu na kości łonowej.
Ból podbrzusza i pachwiny zawsze wymaga wykluczenia przyczyn chirurgicznych i ginekologicznych. Mięsień trzeba odróżnić od lędźwiowego większego, który jest głównym zginaczem biodra razem z biodrowym. Przy zgięciu tułowia mięsień współpracuje z prostym brzucha.
Najczęstsze pytania
Czy każdy ma mięsień lędźwiowy mniejszy?
Nie. Mięsień nie występuje u znacznej części osób. Jego brak nie powoduje problemów funkcjonalnych.
Czym różni się lędźwiowy mniejszy od większego?
Lędźwiowy większy jest dużym zginaczem biodra i kończy się na krętarzu mniejszym kości udowej. Lędźwiowy mniejszy jest cienki, nie przechodzi przez staw biodrowy i kończy się na miednicy.
Jaki nerw unerwia mięsień lędźwiowy mniejszy?
Gałąź przednia nerwu rdzeniowego L1.
Podsumowanie
Mięsień lędźwiowy mniejszy napina powięź biodrową i słabo zgina odcinek lędźwiowy. W praktyce ma znaczenie głównie w diagnostyce różnicowej bólu pachwiny i podbrzusza.