Anatomia
Położenie
Górno-przyśrodkowa część oczodołu. Biegnie do przodu, a jego ścięgno przechodzi przez bloczek przy brzegu oczodołu i zawraca do tyłu i bocznie do gałki ocznej.
Przyczep początkowy
- Trzon kości klinowej, nad kanałem wzrokowym
Przyczep końcowy
- Twardówka, tylno-górna i boczna część gałki ocznej (po przejściu przez bloczek)
Unerwienie
Nerw bloczkowy (IV)
Unaczynienie
Tętnica oczna
Funkcja
Gałka oczna
- Koncentrycznie: rotacja do wewnątrz (intorsja), obniżanie oka (najsilniej przy spojrzeniu ku nosowi), pomocniczo odwodzenie
- Statycznie: utrzymanie poziomu obrazu przy przechyleniu głowy
Ruch funkcjonalny
- Patrzenie w dół i do środka: czytanie, schodzenie po schodach
Znaczenie kliniczne
Porażenie nerwu bloczkowego (IV) jest częste po urazach głowy i daje pionowe podwójne widzenie, nasilające się przy patrzeniu w dół: przy czytaniu i schodzeniu po schodach. Pacjent przechyla głowę w stronę przeciwną do porażenia, aby skompensować skręt oka.
Typowe objawy obejmują podwójne widzenie jeden obraz nad drugim, nasilenie objawów przy czytaniu oraz przechylenie głowy (bywa mylone z kręczem szyi).
Test Bielschowsky'ego (przechylenie głowy w stronę porażenia nasila podwójne widzenie) pomaga rozpoznać porażenie. Przechylona głowa u pacjenta z bólem szyi może więc mieć przyczynę oczną. Mięsień współpracuje z prostym dolnym oka, a jego antagonistą przy rotacji jest skośny dolny oka.
Najczęstsze pytania
Dlaczego porażenie nerwu bloczkowego utrudnia schodzenie po schodach?
Bo mięsień skośny górny obniża oko przy patrzeniu w dół, a jego porażenie daje podwójne widzenie właśnie w tym kierunku.
Czy przechylenie głowy może mieć przyczynę w oku?
Tak. Porażenie mięśnia skośnego górnego wywołuje kompensacyjne przechylenie głowy, które bywa mylone z problemem szyi.
Jaki nerw unerwia mięsień skośny górny oka?
Nerw bloczkowy (IV).
Podsumowanie
Mięsień skośny górny oka obraca oko do wewnątrz i obniża je. W praktyce ma znaczenie w porażeniu nerwu bloczkowego i różnicowaniu przechylenia głowy.