Anatomia
Położenie
Przednia strona podudzia, w przedziale przednim, bocznie od mięśnia piszczelowego przedniego. Ścięgna przechodzą pod troczkami prostowników i dzielą się na cztery dla palców II–V.
Przyczep początkowy
- Kłykieć boczny kości piszczelowej
- Górne 3/4 przedniej powierzchni kości strzałkowej
- Błona międzykostna podudzia
Przyczep końcowy
- Rozcięgna grzbietowe palców II–V: paliczki środkowe i dalsze
Unerwienie
Nerw strzałkowy głęboki (L5–S1)
Unaczynienie
Tętnica piszczelowa przednia
Funkcja
Palce II–V
- Koncentrycznie: wyprost palców w stawach śródstopno-paliczkowych i międzypaliczkowych
- Ekscentrycznie: kontrola zginania palców
Staw skokowy i stopa
- Koncentrycznie: zgięcie grzbietowe stopy i nawracanie (ewersja)
- Ekscentrycznie: kontrola opuszczania stopy po kontakcie pięty z podłożem
- Statycznie: stabilizacja stawu skokowego przy staniu
Ruch funkcjonalny
- Unoszenie przodostopia w fazie przeniesienia nogi podczas chodu
- Chodzenie na piętach
- Bieganie i wchodzenie po schodach
Znaczenie kliniczne
Prostownik długi palców jest unerwiony przez nerw strzałkowy głęboki. Jego osłabienie razem z piszczelowym przednim daje opadającą stopę przy uszkodzeniu nerwu strzałkowego lub korzenia L5. Leży w przedziale przednim podudzia, dlatego uczestniczy w przewlekłym wysiłkowym zespole ciasnoty przedziałów i w ostrym zespole ciasnoty po urazie.
Typowe objawy obejmują trudność w chodzeniu na piętach, zahaczanie palcami o podłoże, ból i napięcie przedniej części podudzia przy biegu oraz ból na grzbiecie stopy, np. przy ciasno zawiązanych butach.
Zaburzenie równowagi między prostownikami a zginaczami palców sprzyja palcom młotkowatym i szponiastym. Ostry zespół ciasnoty przedziału przedniego wymaga pilnej pomocy chirurgicznej. Mięsień współpracuje z prostownikiem długim palucha i strzałkowym trzecim, a antagonistą jest zginacz długi palców.
Najczęstsze pytania
Co to jest opadająca stopa?
To osłabienie zgięcia grzbietowego stopy, przez które pacjent zahacza palcami o podłoże i wysoko unosi kolano przy chodzie. Najczęstsze przyczyny to uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego i korzenia L5.
Co to jest zespół ciasnoty przedziału przedniego podudzia?
To wzrost ciśnienia w przedziale przednim podudzia. W postaci wysiłkowej daje ból i napięcie podczas biegu, ustępujące po odpoczynku. Postać ostra po urazie jest stanem nagłym.
Jaki nerw unerwia prostownik długi palców?
Nerw strzałkowy głęboki (L5–S1).
Podsumowanie
Mięsień prostownik długi palców prostuje palce i zgina stopę grzbietowo. W praktyce ma znaczenie przy opadającej stopie, zespole ciasnoty przedziału przedniego i deformacjach palców.