Anatomia
Położenie
Przednio-boczna powierzchnia krtani, między łukiem chrząstki pierścieniowatej a chrząstką tarczowatą. Ma część prostą i skośną.
Przyczep początkowy
- Przednio-boczna powierzchnia łuku chrząstki pierścieniowatej
Przyczep końcowy
- Dolny brzeg blaszki chrząstki tarczowatej (część prosta)
- Róg dolny chrząstki tarczowatej (część skośna)
Unerwienie
Nerw krtaniowy zewnętrzny (gałąź nerwu krtaniowego górnego, X)
Unaczynienie
Gałąź pierścienno-tarczowa tętnicy tarczowej górnej
Funkcja
Krtań
- Koncentrycznie: pochylanie chrząstki tarczowatej do przodu względem pierścieniowatej, wydłużanie i napinanie fałdów głosowych
- Statycznie: utrzymanie napięcia fałdów głosowych przy wysokich dźwiękach
Ruch funkcjonalny
- Podwyższanie głosu (śpiew, intonacja pytająca)
- Krzyk i głośna mowa
Znaczenie kliniczne
Mięsień pierścienno-tarczowy reguluje wysokość głosu, napinając fałdy głosowe. Jako jedyny wewnętrzny mięsień krtani jest unerwiony przez nerw krtaniowy zewnętrzny, a nie wsteczny. Nerw ten biegnie blisko tętnicy tarczowej górnej i może zostać uszkodzony przy tyreoidektomii, co daje utratę wysokich tonów i szybkie męczenie się głosu, szczególnie u osób zawodowo używających głosu.
Typowe objawy obejmują trudność w śpiewaniu wysokich dźwięków, monotonny głos oraz zmęczenie głosu po krótkim mówieniu.
Napięcie zewnętrznych mięśni krtani ocenia się także w dysfonii hiperfunkcjonalnej, gdzie stosuje się terapię głosu i techniki manualne okolicy krtani. Działa przeciwnie do tarczowo-nalewkowego, który skraca fałdy, a z chrząstką tarczowatą łączą się też mostkowo-tarczowy i tarczowo-gnykowy.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia pierścienno-tarczowego?
Napina i wydłuża fałdy głosowe, podwyższając głos.
Dlaczego po operacji tarczycy może zmienić się głos?
Bo w pobliżu tarczycy biegną nerw krtaniowy zewnętrzny (do mięśnia pierścienno-tarczowego) i nerw krtaniowy wsteczny. Ich uszkodzenie zmienia wysokość lub siłę głosu.
Jaki nerw unerwia mięsień pierścienno-tarczowy?
Nerw krtaniowy zewnętrzny, gałąź nerwu krtaniowego górnego (od nerwu błędnego).
Podsumowanie
Mięsień pierścienno-tarczowy napina fałdy głosowe i podwyższa głos. W praktyce ma znaczenie w zaburzeniach głosu po operacjach tarczycy i w terapii głosu.