Anatomia
Położenie
Wnętrze krtani, w fałdzie głosowym, bocznie od więzadła głosowego. Biegnie od kąta chrząstki tarczowatej do tyłu, do chrząstki nalewkowatej.
Przyczep początkowy
- Wewnętrzna powierzchnia kąta chrząstki tarczowatej (dolna połowa)
- Więzadło pierścienno-tarczowe
Przyczep końcowy
- Przednio-boczna powierzchnia chrząstki nalewkowatej (wyrostek głosowy i mięśniowy)
Unerwienie
Nerw krtaniowy wsteczny (X)
Unaczynienie
Tętnica krtaniowa górna, tętnica krtaniowa dolna
Funkcja
Krtań
- Koncentrycznie: pociąganie chrząstek nalewkowatych do przodu, skracanie i rozluźnianie fałdów głosowych, przywodzenie fałdów
- Statycznie: regulacja masy i sztywności fałdu głosowego przy fonacji
Ruch funkcjonalny
- Obniżanie głosu
- Głos piersiowy i głośna mowa
- Zamykanie głośni przy kaszlu i połykaniu
Znaczenie kliniczne
Mięsień tarczowo-nalewkowy działa przeciwnie do pierścienno-tarczowego: skraca i rozluźnia fałdy głosowe, obniżając głos. Równowaga obu mięśni decyduje o wysokości i barwie głosu. Nadmierne napięcie mięśni krtani przy mówieniu prowadzi do dysfonii hiperfunkcjonalnej (z napięcia mięśniowego), częstej u nauczycieli, trenerów i osób dużo mówiących.
Typowe objawy obejmują chrypkę nasilającą się w ciągu dnia, ból i napięcie w okolicy krtani oraz uczucie wysiłku przy mówieniu.
W dysfonii z napięcia mięśniowego stosuje się terapię głosu oraz terapię manualną okolicy krtani (np. masaż okołokrtaniowy), którą prowadzą też odpowiednio przeszkoleni fizjoterapeuci. Przyśrodkową część mięśnia tworzy mięsień głosowy, a górne włókna przechodzą w tarczowo-nagłośniowy.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia tarczowo-nalewkowego?
Skraca i rozluźnia fałdy głosowe, obniżając głos, oraz pomaga zamknąć głośnię.
Czym różni się od mięśnia głosowego?
Mięsień głosowy to przyśrodkowa część mięśnia tarczowo-nalewkowego, leżąca tuż przy więzadle głosowym. Precyzyjnie reguluje napięcie fałdu.
Jaki nerw unerwia mięsień tarczowo-nalewkowy?
Nerw krtaniowy wsteczny, gałąź nerwu błędnego (X).
Podsumowanie
Mięsień tarczowo-nalewkowy skraca i rozluźnia fałdy głosowe. W praktyce ma znaczenie w regulacji wysokości głosu i dysfonii z napięcia mięśniowego.