Anatomia
Położenie
Tylna powierzchnia krtani, poprzecznie między obiema chrząstkami nalewkowatymi. Jedyny nieparzysty mięsień krtani, przykryty przez mięsień nalewkowy skośny.
Przyczep początkowy
- Tylna powierzchnia i boczny brzeg jednej chrząstki nalewkowatej
Przyczep końcowy
- Tylna powierzchnia i boczny brzeg drugiej chrząstki nalewkowatej
Unerwienie
Nerw krtaniowy wsteczny (X), obustronnie
Unaczynienie
Tętnica krtaniowa dolna, tętnica krtaniowa górna
Funkcja
Krtań
- Koncentrycznie: zbliżanie chrząstek nalewkowatych, zamykanie tylnej (międzychrząstkowej) części szpary głośni
- Statycznie: utrzymanie szczelnego zwarcia głośni
Ruch funkcjonalny
- Mowa i śpiew
- Kaszel, parcie i zatrzymanie oddechu (np. przy dźwiganiu)
- Ochrona dróg oddechowych przy połykaniu
Znaczenie kliniczne
Mięsień nalewkowy poprzeczny zamyka tylną część głośni, której nie domykają mięśnie przednie. Niepełne domknięcie tego odcinka daje szparę tylną, częstą w dysfonii czynnościowej i przy refluksie krtaniowo-gardłowym. Szczelne zamknięcie głośni jest potrzebne do skutecznego kaszlu i stabilizacji tułowia przy parciu (manewr Valsalvy).
Typowe objawy obejmują zachrypnięty, przydechowy głos, męczenie się głosu oraz uczucie drapania w gardle.
Zamknięcie głośni przy parciu ma znaczenie w fizjoterapii, np. przy nauce oddychania podczas dźwigania i ćwiczeń siłowych. Mięsień współpracuje z nalewkowym skośnym i pierścienno-nalewkowym bocznym, a przeciwnie działa pierścienno-nalewkowy tylny.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia nalewkowego poprzecznego?
Zbliża chrząstki nalewkowate i zamyka tylną część szpary głośni.
Dlaczego jest wyjątkowy wśród mięśni krtani?
Bo jako jedyny jest nieparzysty i przechodzi przez linię pośrodkową, łącząc obie chrząstki nalewkowate.
Jaki nerw unerwia mięsień nalewkowy poprzeczny?
Nerw krtaniowy wsteczny, z obu stron.
Podsumowanie
Mięsień nalewkowy poprzeczny zamyka tylną część głośni. W praktyce ma znaczenie w fonacji, kaszlu i stabilizacji przy parciu.