Mięsień nadgrzebieniowy

Funkcja

Staw ramienny

• Koncentrycznie: odwiedzenie ramienia, wspólnie z mięśniem naramiennym od początku ruchu
• Ekscentrycznie: kontrola opuszczania ramienia z odwiedzenia
• Statycznie: dociskanie głowy kości ramiennej do panewki i przeciwdziałanie jej przesuwaniu ku górze

Stabilizacja

• Statycznie: zapobiega zsuwaniu się głowy kości ramiennej w dół przy zwisającej kończynie i noszeniu ciężaru

Ruch funkcjonalny

• Unoszenie ręki bokiem i przodem, np. do szafki
• Praca z rękami nad głową
• Rzuty, pływanie i ruchy z przenoszeniem ręki nad barkiem

Znaczenie kliniczne

To najczęściej uszkadzany mięsień stożka rotatorów. Z powodu przebiegu w ciasnej przestrzeni podbarkowej i słabszego ukrwienia przy przyczepie bierze udział w zespołach takich jak konflikt podbarkowy (Subacromial Impingement – SIS), tendinopatia stożka rotatorów, zwapnienia ścięgna oraz częściowe i pełne przedarcia ścięgna.

Typowe objawy obejmują ból bocznej części barku promieniujący do ramienia, bolesny łuk w zakresie około 60–120° odwiedzenia, ból nocny przy leżeniu na barku i osłabienie unoszenia ręki. W badaniu stosuje się m.in. test Jobe'a i test opadającego ramienia.

Przy ucisku nerwu nadłopatkowego we wcięciu łopatki pojawia się zanik mięśnia nadgrzebieniowego i podgrzebieniowego, widoczny jako zapadnięcie dołów nad i pod grzebieniem łopatki. Osłabienie mięśnia zaburza centrowanie głowy kości ramiennej. W efekcie mięsień naramienny przesuwa ją ku górze, co nasila konflikt podbarkowy. Często pojawiają się też kompensacyjne unoszenie barku i zaburzenia rytmu łopatkowo-ramiennego.

Podsumowanie

Mięsień nadgrzebieniowy jest niewielki, ale ma kluczowe znaczenie dla barku: uczestniczy w odwiedzeniu i stale centruje głowę kości ramiennej. Jego ścięgno jest szczególnie narażone na przeciążenia i zmiany zwyrodnieniowe. Dlatego dolegliwości barku, zwłaszcza przy unoszeniu ręki, często zaczynają się właśnie od niego.