Anatomia
Położenie
Druga warstwa mięśni podeszwy, pod zginaczem krótkim palców. Biegnie od pięty do ścięgna zginacza długiego palców, w miejscu, w którym ścięgno to dzieli się na cztery.
Przyczepy początkowe
Głowa przyśrodkowa
- Przyśrodkowa powierzchnia kości piętowej
Głowa boczna
- Boczny brzeg dolnej powierzchni kości piętowej i więzadło podeszwowe długie
Przyczep końcowy
- Boczny brzeg ścięgna zginacza długiego palców
Unerwienie
Nerw podeszwowy boczny (S1–S2)
Unaczynienie
Tętnica podeszwowa boczna
Funkcja
Palce II–V
- Koncentrycznie: wspomaga zginanie palców, prostując skośny ciąg ścięgna zginacza długiego palców
- Statycznie: umożliwia zginanie palców także przy zgiętej podeszwowo stopie, gdy zginacz długi jest skrócony
Stopa
- Statycznie: wspiera łuk podłużny stopy i stabilizację przodostopia
Ruch funkcjonalny
- Odbicie w chodzie i biegu
- Utrzymanie równowagi boso
- Chwytanie przedmiotów palcami stopy
Znaczenie kliniczne
Ścięgno zginacza długiego palców wchodzi na podeszwę skośnie, od strony przyśrodkowej. Mięsień czworoboczny podeszwy ciągnie je do tyłu i bocznie, dzięki czemu palce zginają się prosto. Jego osłabienie może sprzyjać niewydolności mięśni wewnętrznych stopy i deformacjom palców.
Mięsień leży w pobliżu nerwu podeszwowego bocznego i jego pierwszej gałęzi (nerwu Baxtera), której ucisk daje przewlekły ból pięty, czasem mylony z zapaleniem rozcięgna podeszwowego.
W rehabilitacji stopy mięsień wzmacnia się razem z innymi mięśniami wewnętrznymi stopy, np. ćwiczeniami zginania palców i ćwiczeniem krótkiej stopy. Współpracuje ze zginaczem krótkim palców i odwodzicielem palucha.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia czworobocznego podeszwy?
Prostuje ciąg ścięgien zginacza długiego palców, aby palce zginały się prosto, a nie w stronę przyśrodkową.
Czy czworoboczny podeszwy ma związek z bólem pięty?
Pośrednio tak. W jego okolicy przebiega gałąź nerwu podeszwowego bocznego, której ucisk może dawać przewlekły ból pięty.
Jaki nerw unerwia mięsień czworoboczny podeszwy?
Nerw podeszwowy boczny (S1–S2).
Podsumowanie
Mięsień czworoboczny podeszwy koryguje ciąg zginacza długiego palców i wspiera łuk stopy. W praktyce ma znaczenie w treningu mięśni wewnętrznych stopy i diagnostyce bólu pięty.