Anatomia
Położenie
Druga warstwa podeszwy, między ścięgnami zginacza długiego palców dla czwartego i piątego palca. Mięsień dwupierzasty.
Przyczep początkowy
- Przylegające strony ścięgien zginacza długiego palców dla palca IV i V
Przyczep końcowy
- Przyśrodkowa strona rozcięgna grzbietowego piątego palca
Unerwienie
Nerw podeszwowy boczny, gałąź głęboka (S2–S3)
Unaczynienie
Tętnica podeszwowa boczna, tętnice podeszwowe śródstopia
Funkcja
Piąty palec
- Koncentrycznie: zgięcie w stawie śródstopno-paliczkowym i wyprost stawów międzypaliczkowych
- Statycznie: utrzymanie piątego palca w osi i kontakcie z podłożem
Ruch funkcjonalny
- Stabilizacja bocznej krawędzi przodostopia przy chodzie
Znaczenie kliniczne
Osłabienie mięśni wewnętrznych stopy, w tym glistowatych, przy neuropatii cukrzycowej i chorobach nerwów obwodowych (np. Charcot-Marie-Tooth) daje palce szponiaste: przeprost w stawach podstawnych i zgięcie w międzypaliczkowych. Zwiększa to nacisk pod głowami kości śródstopia i na grzbiety palców, co sprzyja owrzodzeniom.
Typowe objawy obejmują szponowate ustawienie palców, odciski na grzbietach palców i ból lub zrogowacenia pod przodostopiem.
U osób z cukrzycą ważne są codzienna kontrola stóp, właściwe obuwie i wkładki odciążające. Mięśnie wewnętrzne stopy trenuje się ćwiczeniem krótkiej stopy i zginaniem palców z oporem, gdy nie ma przeciwwskazań. Sąsiedni mięsień to glistowaty III stopy, a pierwszy z serii to glistowaty I stopy.
Najczęstsze pytania
Dlaczego w neuropatii pojawiają się palce szponiaste?
Bo słabną mięśnie wewnętrzne stopy (glistowate i międzykostne), a przeważają długie zginacze i prostowniki palców.
Jaka jest funkcja mięśnia glistowatego IV stopy?
Zgina piąty palec w stawie podstawnym i prostuje go w międzypaliczkowych.
Jaki nerw unerwia mięsień glistowaty IV stopy?
Gałąź głęboka nerwu podeszwowego bocznego (S2–S3).
Podsumowanie
Mięsień glistowaty IV stopy stabilizuje piąty palec. W praktyce ma znaczenie w palcach szponiastych przy neuropatii i profilaktyce stopy cukrzycowej.