Anatomia
Położenie
Druga przestrzeń międzykostna stopy, między II a III kością śródstopia. Mięsień dwupierzasty.
Przyczep początkowy
- Przylegające powierzchnie II i III kości śródstopia
Przyczep końcowy
- Boczna strona podstawy paliczka bliższego drugiego palca
Unerwienie
Nerw podeszwowy boczny, gałąź głęboka (S2–S3); dodatkowo włókna nerwu strzałkowego głębokiego
Unaczynienie
Tętnica grzbietowa śródstopia II, tętnice podeszwowe śródstopia
Funkcja
Drugi palec
- Koncentrycznie: odchylenie drugiego palca w stronę bocznej krawędzi stopy; zgięcie stawu podstawnego
- Statycznie: razem z mięśniem I utrzymanie drugiego palca w osi
Ruch funkcjonalny
- Odbicie z przodostopia
- Rozczapierzanie palców
Znaczenie kliniczne
Drugi palec jest jedynym, który ma dwa mięśnie międzykostne grzbietowe (I i II), bo stanowi oś stopy. Przy uszkodzeniu płytki podeszwowej drugiego palca i osłabieniu tych mięśni palec zaczyna odchylać się i unosić, prowadząc do palca skrzyżowanego (nachodzącego na paluch).
Typowe objawy obejmują ból pod stawem podstawnym drugiego palca, szparę między drugim a trzecim palcem oraz stopniowe odchylanie drugiego palca.
Wczesne przeciążenie płytki podeszwowej leczy się tapingiem palca, wkładkami i modyfikacją obuwia; zaawansowane deformacje wymagają oceny ortopedy. Mięsień współpracuje z międzykostnym grzbietowym I stopy i glistowatym I stopy.
Najczęstsze pytania
Dlaczego drugi palec ma dwa mięśnie międzykostne grzbietowe?
Bo jest osią ruchów bocznych w stopie: każde odchylenie od tej osi jest odwodzeniem, wykonywanym przez inny mięsień grzbietowy.
Co to jest palec skrzyżowany?
To deformacja, w której drugi palec odchyla się i nachodzi na paluch, zwykle po uszkodzeniu płytki podeszwowej.
Jaki nerw unerwia mięsień międzykostny grzbietowy II stopy?
Gałąź głęboka nerwu podeszwowego bocznego (S2–S3), z udziałem nerwu strzałkowego głębokiego.
Podsumowanie
Mięsień międzykostny grzbietowy II stopy odchyla i stabilizuje drugi palec. W praktyce ma znaczenie w uszkodzeniach płytki podeszwowej i palcu skrzyżowanym.