Anatomia
Położenie
Przednia i boczna część języka, pionowo od grzbietu do dolnej powierzchni. Mięsień wewnętrzny, krzyżujący się z mięśniem poprzecznym.
Przyczep początkowy
- Tkanka podśluzowa grzbietu języka
Przyczep końcowy
- Dolna powierzchnia języka (tkanka podśluzowa)
Unerwienie
Nerw podjęzykowy (XII)
Unaczynienie
Tętnica głęboka języka
Funkcja
Język
- Koncentrycznie: spłaszczanie i poszerzanie języka
- Statycznie: kształtowanie rynny na grzbiecie języka
Ruch funkcjonalny
- Utrzymanie płynu w rynnie języka przed połknięciem
- Przesuwanie kęsa po podniebieniu
- Mowa
Znaczenie kliniczne
Mięsień pionowy języka razem z poprzecznym tworzy rynnę na grzbiecie języka, w której utrzymywany jest płyn lub kęs przed połknięciem. Osłabienie tej funkcji w dysfagii sprzyja rozlewaniu się płynów w jamie ustnej i ich przedwczesnemu spływaniu do gardła.
Typowe objawy obejmują trudność w utrzymaniu płynu w ustach, krztuszenie się płynami oraz zaleganie pokarmu na języku.
W terapii dysfagii stosuje się ćwiczenia kształtowania języka i zagęszczanie płynów według zaleceń logopedy. Mięsień współpracuje z podłużnym górnym i dolnym języka oraz zewnętrznymi mięśniami języka, np. rylcowo-językowym.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia pionowego języka?
Spłaszcza i poszerza język oraz pomaga formować rynnę na jego grzbiecie.
Dlaczego płyny są trudniejsze do połknięcia niż gęste pokarmy przy dysfagii?
Bo płyn szybko się rozlewa i spływa do gardła, zanim mięśnie języka i gardła przygotują bezpieczne połknięcie.
Jaki nerw unerwia mięsień pionowy języka?
Nerw podjęzykowy (XII).
Podsumowanie
Mięsień pionowy języka spłaszcza i poszerza język. W praktyce ma znaczenie w utrzymaniu kęsa i terapii dysfagii.