Anatomia
Położenie
Boczna część języka i dno jamy ustnej, bocznie od bródkowo-językowego. Na jego bocznej powierzchni biegną nerw podjęzykowy i nerw językowy, a głęboko tętnica językowa.
Przyczep początkowy
- Trzon i rożek większy kości gnykowej
Przyczep końcowy
- Boczna część języka
Unerwienie
Nerw podjęzykowy (XII)
Unaczynienie
Tętnica językowa, tętnica podbródkowa
Funkcja
Język
- Koncentrycznie: obniżanie i cofanie języka
- Statycznie: stabilizacja boku języka przy ruchach precyzyjnych
Ruch funkcjonalny
- Połykanie (formowanie kęsa)
- Mowa i żucie
Znaczenie kliniczne
Mięsień gnykowo-językowy jest ważnym punktem orientacyjnym w okolicy podżuchwowej: po jego bocznej stronie biegną nerw podjęzykowy i nerw językowy, a przyśrodkowo tętnica językowa. Ma to znaczenie przy operacjach dna jamy ustnej i ślinianki podżuchwowej.
W dysfagii i dyzartrii osłabienie zewnętrznych mięśni języka utrudnia formowanie kęsa i artykulację.
W terapii połykania i mowy stosuje się ćwiczenia ruchów języka z oporem (np. szpatułką). Mięsień współpracuje z rylcowo-językowym przy cofaniu języka, a jego antagonistą jest bródkowo-językowy. Przyczepia się do kości gnykowej, przesuwanej m.in. przez żuchwowo-gnykowy.
Najczęstsze pytania
Jaka jest funkcja mięśnia gnykowo-językowego?
Obniża i cofa język, pomagając formować kęs i artykułować głoski.
Co biegnie po powierzchni mięśnia gnykowo-językowego?
Nerw podjęzykowy i nerw językowy. Głęboko pod mięśniem biegnie tętnica językowa.
Jaki nerw unerwia mięsień gnykowo-językowy?
Nerw podjęzykowy (XII).
Podsumowanie
Mięsień gnykowo-językowy obniża i cofa język. W praktyce ma znaczenie w terapii połykania i mowy oraz jako punkt orientacyjny nerwów dna jamy ustnej.